{"id":29755,"date":"2025-09-19T12:00:29","date_gmt":"2025-09-19T09:00:29","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/"},"modified":"2025-09-19T12:00:29","modified_gmt":"2025-09-19T09:00:29","slug":"eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/","title":{"rendered":"E\u015fzamanl\u0131l\u0131k m\u0131 Paralellik mi? Fark\u0131 Anlamak"},"content":{"rendered":"<p>E\u015fzamanl\u0131l\u0131k m\u0131 Paralellik mi? Fark\u0131 Anlamak<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn karma\u015f\u0131k yaz\u0131l\u0131m sistemlerinde, performans ve \u00f6l\u00e7eklenebilirlik kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.  Bu performans\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan iki y\u00f6ntem, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k (concurrency) ve paralellik (parallelism)&#8217;tir. Ancak bu iki kavram s\u0131k s\u0131k birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu makale, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve paralellik aras\u0131ndaki temel farklar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rneklerini ve bunlar\u0131n sistem tasar\u0131m\u0131ndaki rol\u00fcn\u00fc ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ele alarak, bu kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gidermeyi ama\u00e7l\u0131yor.  Sistem tasar\u0131m\u0131nda daha verimli ve \u00f6l\u00e7eklenebilir uygulamalar geli\u015ftirmek i\u00e7in bu kavramlar\u0131 anlamak esast\u0131r. Bu makale, bu konuyu s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayarak ileri d\u00fczeye kadar ele alacak ve size ad\u0131m ad\u0131m yol g\u00f6sterecektir.<\/p>\n<h2>E\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve Paralellik: Temel Kavramlar Nelerdir?<\/h2>\n<p>\u00d6ncelikle, iki kavram\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 tan\u0131mlayal\u0131m.  <strong>E\u015fzamanl\u0131l\u0131k<\/strong>, tek bir i\u015flemcinin, tek seferde sadece bir g\u00f6revi y\u00fcr\u00fctmesine ra\u011fmen, birden fazla g\u00f6revi ayn\u0131 anda *y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc* gibi g\u00f6r\u00fcnmesini sa\u011flayan bir programlama yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Bu, g\u00f6revlerin h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ge\u00e7i\u015f yapmas\u0131yla (context switching) sa\u011flan\u0131r.  D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ki, bir \u015fef ayn\u0131 anda birden fazla yemek haz\u0131rl\u0131yor olabilir; ancak her yeme\u011fe tek seferde odaklan\u0131r, aralar\u0131nda h\u0131zl\u0131ca ge\u00e7i\u015f yapar.  \u0130\u015flemci, her g\u00f6rev i\u00e7in k\u0131sa s\u00fcreler ay\u0131r\u0131r ve bu s\u00fcre\u00e7ler h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde birbirini takip eder, b\u00f6ylece ayn\u0131 anda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yormu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrler.  E\u015fzamanl\u0131l\u0131k, kaynaklar\u0131n verimli kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in \u00f6nemlidir, \u00f6zellikle kaynaklar s\u0131n\u0131rl\u0131ysa.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, <strong>paralellik<\/strong>, ayn\u0131 anda birden fazla i\u015flemcinin veya \u00e7ekirde\u011fin birden fazla g\u00f6revi *ger\u00e7ekten* ayn\u0131 anda ger\u00e7ekle\u015ftirmesidir. Bu, i\u015flem g\u00fcc\u00fcn\u00fcn artmas\u0131 anlam\u0131na gelir ve \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 sonu\u00e7lar elde edilmesini sa\u011flar.  \u015eef \u00f6rne\u011fine geri d\u00f6nersek, paralellik, her yeme\u011fin ayr\u0131 bir \u015fef taraf\u0131ndan haz\u0131rlanmas\u0131 gibidir.  Her \u015fef kendi yeme\u011fine odaklan\u0131r ve t\u00fcm yemekler e\u015f zamanl\u0131 olarak haz\u0131rlan\u0131r. Paralellik genellikle daha fazla kaynak gerektirir, ancak performans a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck kazan\u0131mlar sunar.<\/p>\n<h2>E\u015fzamanl\u0131l\u0131k Nas\u0131l Uygulan\u0131r? \u00d6rnekler ve Kodlar<\/h2>\n<p>E\u015fzamanl\u0131l\u0131k, \u00e7e\u015fitli programlama teknikleriyle uygulanabilir.  Bunlardan baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r:  <strong>Thread&#8217;ler<\/strong>, tek bir i\u015flem i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan ba\u011f\u0131ms\u0131z y\u00fcr\u00fctme birimleridir.  <strong>Coroutine&#8217;ler<\/strong> ise,  i\u015flemci zaman\u0131n\u0131 payla\u015farak e\u015f zamanl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 sa\u011flayan hafif i\u015f par\u00e7ac\u0131klar\u0131d\u0131r.  <strong>Asenkron programlama<\/strong> ise, i\u015flemler tamamlanana kadar beklemek yerine, di\u011fer i\u015flemlere devam etmeyi sa\u011flar.  Bu teknikler, i\u015fletim sistemi seviyesinde (\u00f6rne\u011fin, Thread&#8217;ler) veya programlama dili seviyesinde (\u00f6rne\u011fin, asenkron fonksiyonlar) uygulanabilir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte basit bir Python \u00f6rne\u011fi,  thread&#8217;ler kullanarak e\u015fzamanl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermektedir:<\/p>\n<pre><code class=\"language-python\">import threading\nimport time\n\ndef worker(num):\n    print(f\"Thread {num}: Ba\u015flad\u0131\")\n    time.sleep(2) # 2 saniye bekle\n    print(f\"Thread {num}: Bitti\")\n\nthreads = []\nfor i in range(3):\n    t = threading.Thread(target=worker, args=(i,))\n    threads.append(t)\n    t.start()\n\nfor t in threads:\n    t.join()\n\nprint(\"T\u00fcm thread&#039;ler tamamland\u0131.\")<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu kod, \u00fc\u00e7 farkl\u0131 thread'i ba\u015flat\u0131r ve her biri 2 saniye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.  Ancak, thread'ler e\u015f zamanl\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, toplam \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi 2 saniyeden \u00e7ok daha k\u0131sa olacakt\u0131r.  Bu, e\u015f zamanl\u0131l\u0131\u011f\u0131n nas\u0131l daha h\u0131zl\u0131 sonu\u00e7lar elde edilmesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.  Ancak, dikkat edilmesi gereken nokta, bu \u00f6rnekte ger\u00e7ek anlamda paralellik yok;  i\u015flemci, thread'ler aras\u0131nda h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ge\u00e7i\u015f yapmaktad\u0131r.<\/p>\n<h2>Paralellik Nas\u0131l Uygulan\u0131r? Ger\u00e7ek D\u00fcnya Senaryolar\u0131<\/h2>\n<p>Paralellik genellikle \u00e7ok \u00e7ekirdekli i\u015flemciler veya da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f sistemler kullan\u0131larak uygulan\u0131r.  <strong>\u00c7ok \u0130\u015flemci \u0130\u015fleme (Multiprocessing)<\/strong>, birden fazla i\u015flemcinin ayn\u0131 anda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.  <strong>MPI (Message Passing Interface)<\/strong> gibi k\u00fct\u00fcphaneler, da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f sistemlerde paralel i\u015flemleri y\u00f6netmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.  Paralel programlama, karma\u015f\u0131k hesaplamalar\u0131 h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in idealdir. \u00d6rne\u011fin, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc i\u015fleme, makine \u00f6\u011frenmesi, hava durumu tahmini ve bilimsel sim\u00fclasyonlar gibi alanlarda yayg\u0131n olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131na bakal\u0131m:  Bir video d\u00fczenleme yaz\u0131l\u0131m\u0131, video kodlamas\u0131n\u0131, ses i\u015flemeyi ve efekt uygulamas\u0131n\u0131 paralel olarak ger\u00e7ekle\u015ftirir.  B\u00fcy\u00fck veri analizi uygulamalar\u0131, verileri par\u00e7alara ay\u0131r\u0131p her par\u00e7ay\u0131 ayr\u0131 bir i\u015flemciye atayarak i\u015flemleri h\u0131zland\u0131r\u0131r.  Bir web sunucusu, birden fazla istekle e\u015f zamanl\u0131 olarak ilgilenmek i\u00e7in paralellik kullan\u0131r.  Bu, \u00e7ok say\u0131da kullan\u0131c\u0131n\u0131n ayn\u0131 anda web sitesini kullanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h2>E\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve Paralelli\u011fin Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131: Avantajlar ve Dezavantajlar<\/h2>\n<p>E\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve paralellik, farkl\u0131 avantajlar ve dezavantajlar sunar. E\u015fzamanl\u0131l\u0131k, kaynaklar\u0131 daha verimli kullan\u0131r, ancak performans art\u0131\u015f\u0131 paralellik kadar b\u00fcy\u00fck olmayabilir.  Paralellik ise, performans a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck kazan\u0131mlar sa\u011flar, ancak daha fazla kaynak ve daha karma\u015f\u0131k programlama gerektirir.  A\u015fa\u011f\u0131daki tablo, iki kavram\u0131 daha detayl\u0131 olarak kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 olarak sunmaktad\u0131r:<\/p>\n<table>\n<tr>\n<th>\u00d6zellik<\/th>\n<th>E\u015fzamanl\u0131l\u0131k<\/th>\n<th>Paralellik<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Tan\u0131m<\/td>\n<td>Birden fazla g\u00f6revin ayn\u0131 anda *g\u00f6z\u00fckmesi*<\/td>\n<td>Birden fazla g\u00f6revin ayn\u0131 anda *ger\u00e7ekten* \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kaynak Kullan\u0131m\u0131<\/td>\n<td>Daha verimli<\/td>\n<td>Daha fazla kaynak gerektirir<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Performans<\/td>\n<td>Orta d\u00fczey art\u0131\u015f<\/td>\n<td>Y\u00fcksek performans art\u0131\u015f\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Karma\u015f\u0131kl\u0131k<\/td>\n<td>Daha az karma\u015f\u0131k<\/td>\n<td>Daha karma\u015f\u0131k<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Uygulama<\/td>\n<td>Thread'ler, Coroutine'ler, Asenkron Programlama<\/td>\n<td>\u00c7ok \u0130\u015flemci \u0130\u015fleme, MPI<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<h2>\u0130leri D\u00fczey Konular: \u00d6l\u00e7eklenebilirlik ve Performans Optimizasyonu<\/h2>\n<p>E\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve paralellik, sistemlerin \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fini art\u0131rmak i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.  Ancak, \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in sadece e\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve paralellik kullanmak yeterli de\u011fildir.  <strong>Y\u00fck dengeleme (load balancing)<\/strong>, i\u015flemleri farkl\u0131 i\u015flemciler aras\u0131nda e\u015fit olarak da\u011f\u0131tarak performans d\u00fc\u015f\u00fc\u015flerini \u00f6nler.  <strong>Kilitlenme (deadlock)<\/strong> ve <strong>yar\u0131\u015f ko\u015fullar\u0131 (race conditions)<\/strong> gibi e\u015fzamanl\u0131l\u0131k sorunlar\u0131na dikkat etmek \u00e7ok \u00f6nemlidir.  Bu sorunlar, birden fazla thread ayn\u0131 kaynaklara eri\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken ortaya \u00e7\u0131kar ve beklenmedik sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<p>Performans optimizasyonu i\u00e7in,  <strong>profilleme (profiling)<\/strong> teknikleri kullan\u0131larak, hangi k\u0131s\u0131mlar\u0131n en fazla zaman ald\u0131\u011f\u0131 belirlenebilir.  Ard\u0131ndan, bu k\u0131s\u0131mlar paralel hale getirilerek veya daha verimli algoritmalar kullan\u0131larak performans art\u0131r\u0131labilir.  Ayr\u0131ca,  <strong>bellek y\u00f6netimi<\/strong> ve <strong>I\/O i\u015flemleri<\/strong> de performans\u0131 etkileyebilir; bu alanlarda optimizasyonlar yap\u0131larak performans art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flanabilir.<\/p>\n<h2>\u00d6\u011frenme Yol Haritas\u0131<\/h2>\n<h3>Yeni Ba\u015flayanlar i\u00e7in:<\/h3>\n<p>E\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve paralellik kavramlar\u0131n\u0131 temel d\u00fczeyde anlamak i\u00e7in, \u00f6ncelikle thread'ler ve s\u00fcre\u00e7ler aras\u0131ndaki fark\u0131 \u00f6\u011frenin.  Basit \u00f6rnekler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015farak, e\u015fzamanl\u0131l\u0131\u011f\u0131n nas\u0131l uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve avantajlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcn. Daha fazla bilgi i\u00e7in <a href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\">Fatih Soysal'\u0131n web sitesini<\/a> ziyaret edebilirsiniz.<\/p>\n<h3>Orta Seviye:<\/h3>\n<p>Asenkron programlama, coroutine'ler ve farkl\u0131 e\u015fzamanl\u0131l\u0131k modelleri (\u00f6rne\u011fin, producer-consumer) gibi konulara odaklan\u0131n.  Ger\u00e7ek d\u00fcnya uygulamalar\u0131na bak\u0131n ve e\u015fzamanl\u0131l\u0131k sorunlar\u0131n\u0131 (deadlock, race condition) nas\u0131l \u00f6nleyece\u011finizi \u00f6\u011frenin.<\/p>\n<h3>\u0130leri Seviye:<\/h3>\n<p>Paralel programlama tekniklerini, MPI gibi k\u00fct\u00fcphaneleri ve da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f sistemleri \u00f6\u011frenin.  Y\u00fck dengeleme, performans analizi ve optimizasyon tekniklerini derinlemesine inceleyin.  Karma\u015f\u0131k sistemlerin tasar\u0131m\u0131nda e\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve paralellik prensiplerini uygulay\u0131n.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7<\/h2>\n<p>E\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve paralellik, modern yaz\u0131l\u0131m sistemlerinin performans ve \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fini art\u0131rmak i\u00e7in olmazsa olmaz unsurlard\u0131r.  Bu iki kavram\u0131 anlamak, daha verimli ve \u00f6l\u00e7eklenebilir uygulamalar geli\u015ftirmenizi sa\u011flar. Ancak, bu iki kavram\u0131n farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ve her birinin avantajlar\u0131n\u0131 ve dezavantajlar\u0131n\u0131 anlamak \u00f6nemlidir.  Uygun bir yakla\u015f\u0131m se\u00e7mek, proje gereksinimlerine ve kaynaklara ba\u011fl\u0131d\u0131r.  Bu makalede ele al\u0131nan konular, bu yolculu\u011funuzda size rehberlik etmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. Daha detayl\u0131 bilgi ve uygulamal\u0131 \u00f6rnekler i\u00e7in <a href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\">Fatih Soysal'\u0131n web sitesini<\/a> ziyaret edebilirsiniz.<\/p>\n<h3>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular (SSS)<\/h3>\n<ul>\n<li><strong>E\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve paralellik aras\u0131ndaki en \u00f6nemli fark nedir?<\/strong> E\u015fzamanl\u0131l\u0131k, birden fazla g\u00f6revin ayn\u0131 anda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 *g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc* yarat\u0131rken, paralellik, birden fazla g\u00f6revin ayn\u0131 anda *ger\u00e7ekten* \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Hangi durumlarda paralellik daha uygundur?<\/strong>  Performans kritik \u00f6neme sahip olan ve i\u015flem g\u00fcc\u00fcnden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde faydalan\u0131labilen uygulamalarda (\u00f6rne\u011fin, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc i\u015fleme, makine \u00f6\u011frenmesi).<\/li>\n<li><strong>E\u015fzamanl\u0131l\u0131k sorunlar\u0131 nas\u0131l \u00f6nlenir?<\/strong>  Dikkatli programlama, kilit mekanizmalar\u0131 (mutexes, semaphores) ve do\u011fru e\u015fzamanl\u0131l\u0131k modellerinin kullan\u0131m\u0131yla.<\/li>\n<li><strong>Paralel programlama \u00f6\u011frenmek i\u00e7in hangi kaynaklar kullan\u0131labilir?<\/strong>  \u00c7ok say\u0131da \u00e7evrimi\u00e7i kaynak, kitap ve ders mevcuttur.  Ayr\u0131ca, ilgili k\u00fct\u00fcphanelerin (\u00f6rne\u011fin, MPI) dok\u00fcmanlar\u0131n\u0131 inceleyebilirsiniz.<\/li>\n<li><strong>\u00d6l\u00e7eklenebilirlik nas\u0131l sa\u011flan\u0131r?<\/strong>  Y\u00fck dengeleme, verimli algoritmalar, uygun donan\u0131m ve \u00f6l\u00e7eklenebilir mimariler kullanarak.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Yazar: Fatih Soysal<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"E\u015fzamanl\u0131l\u0131k m\u0131 Paralellik mi? Fark\u0131 Anlamak G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn karma\u015f\u0131k yaz\u0131l\u0131m sistemlerinde, performans ve \u00f6l\u00e7eklenebilirlik kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu performans\u0131&hellip;","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-29755","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>E\u015fzamanl\u0131l\u0131k m\u0131 Paralellik mi? Fark\u0131 Anlamak<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn karma\u015f\u0131k yaz\u0131l\u0131m sistemlerinde, performans ve \u00f6l\u00e7eklenebilirlik kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu performans\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan iki y\u00f6ntem, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k (concurrency) ve paralellik (parallelism)&#039;tir. Ancak bu iki kavram s\u0131k s\u0131k birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu makale, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve paralellik aras\u0131ndaki temel farklar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rneklerini ve bunlar\u0131n sistem tasar\u0131m\u0131ndaki rol\u00fcn\u00fc ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ele alarak, bu kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gidermeyi ama\u00e7l\u0131yor. Sistem tasar\u0131m\u0131nda daha verimli ve \u00f6l\u00e7eklenebilir uygulamalar geli\u015ftirmek i\u00e7in bu kavramlar\u0131 anlamak esast\u0131r. Bu makale, bu konuyu s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayarak ileri d\u00fczeye kadar ele alacak ve size ad\u0131m ad\u0131m yol g\u00f6sterecektir.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"E\u015fzamanl\u0131l\u0131k m\u0131 Paralellik mi? Fark\u0131 Anlamak\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn karma\u015f\u0131k yaz\u0131l\u0131m sistemlerinde, performans ve \u00f6l\u00e7eklenebilirlik kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu performans\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan iki y\u00f6ntem, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k (concurrency) ve paralellik (parallelism)&#039;tir. Ancak bu iki kavram s\u0131k s\u0131k birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu makale, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve paralellik aras\u0131ndaki temel farklar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rneklerini ve bunlar\u0131n sistem tasar\u0131m\u0131ndaki rol\u00fcn\u00fc ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ele alarak, bu kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gidermeyi ama\u00e7l\u0131yor. Sistem tasar\u0131m\u0131nda daha verimli ve \u00f6l\u00e7eklenebilir uygulamalar geli\u015ftirmek i\u00e7in bu kavramlar\u0131 anlamak esast\u0131r. Bu makale, bu konuyu s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayarak ileri d\u00fczeye kadar ele alacak ve size ad\u0131m ad\u0131m yol g\u00f6sterecektir.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-09-19T09:00:29+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"E\u015fzamanl\u0131l\u0131k m\u0131 Paralellik mi? Fark\u0131 Anlamak\",\"datePublished\":\"2025-09-19T09:00:29+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/\"},\"wordCount\":1522,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/\",\"name\":\"E\u015fzamanl\u0131l\u0131k m\u0131 Paralellik mi? Fark\u0131 Anlamak\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-09-19T09:00:29+00:00\",\"description\":\"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn karma\u015f\u0131k yaz\u0131l\u0131m sistemlerinde, performans ve \u00f6l\u00e7eklenebilirlik kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu performans\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan iki y\u00f6ntem, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k (concurrency) ve paralellik (parallelism)'tir. Ancak bu iki kavram s\u0131k s\u0131k birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu makale, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve paralellik aras\u0131ndaki temel farklar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rneklerini ve bunlar\u0131n sistem tasar\u0131m\u0131ndaki rol\u00fcn\u00fc ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ele alarak, bu kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gidermeyi ama\u00e7l\u0131yor. Sistem tasar\u0131m\u0131nda daha verimli ve \u00f6l\u00e7eklenebilir uygulamalar geli\u015ftirmek i\u00e7in bu kavramlar\u0131 anlamak esast\u0131r. Bu makale, bu konuyu s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayarak ileri d\u00fczeye kadar ele alacak ve size ad\u0131m ad\u0131m yol g\u00f6sterecektir.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"E\u015fzamanl\u0131l\u0131k m\u0131 Paralellik mi? Fark\u0131 Anlamak\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"E\u015fzamanl\u0131l\u0131k m\u0131 Paralellik mi? Fark\u0131 Anlamak","description":"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn karma\u015f\u0131k yaz\u0131l\u0131m sistemlerinde, performans ve \u00f6l\u00e7eklenebilirlik kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu performans\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan iki y\u00f6ntem, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k (concurrency) ve paralellik (parallelism)'tir. Ancak bu iki kavram s\u0131k s\u0131k birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu makale, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve paralellik aras\u0131ndaki temel farklar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rneklerini ve bunlar\u0131n sistem tasar\u0131m\u0131ndaki rol\u00fcn\u00fc ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ele alarak, bu kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gidermeyi ama\u00e7l\u0131yor. Sistem tasar\u0131m\u0131nda daha verimli ve \u00f6l\u00e7eklenebilir uygulamalar geli\u015ftirmek i\u00e7in bu kavramlar\u0131 anlamak esast\u0131r. Bu makale, bu konuyu s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayarak ileri d\u00fczeye kadar ele alacak ve size ad\u0131m ad\u0131m yol g\u00f6sterecektir.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"E\u015fzamanl\u0131l\u0131k m\u0131 Paralellik mi? Fark\u0131 Anlamak","og_description":"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn karma\u015f\u0131k yaz\u0131l\u0131m sistemlerinde, performans ve \u00f6l\u00e7eklenebilirlik kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu performans\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan iki y\u00f6ntem, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k (concurrency) ve paralellik (parallelism)'tir. Ancak bu iki kavram s\u0131k s\u0131k birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu makale, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve paralellik aras\u0131ndaki temel farklar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rneklerini ve bunlar\u0131n sistem tasar\u0131m\u0131ndaki rol\u00fcn\u00fc ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ele alarak, bu kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gidermeyi ama\u00e7l\u0131yor. Sistem tasar\u0131m\u0131nda daha verimli ve \u00f6l\u00e7eklenebilir uygulamalar geli\u015ftirmek i\u00e7in bu kavramlar\u0131 anlamak esast\u0131r. Bu makale, bu konuyu s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayarak ileri d\u00fczeye kadar ele alacak ve size ad\u0131m ad\u0131m yol g\u00f6sterecektir.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-09-19T09:00:29+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"8 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"E\u015fzamanl\u0131l\u0131k m\u0131 Paralellik mi? Fark\u0131 Anlamak","datePublished":"2025-09-19T09:00:29+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/"},"wordCount":1522,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/","name":"E\u015fzamanl\u0131l\u0131k m\u0131 Paralellik mi? Fark\u0131 Anlamak","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-09-19T09:00:29+00:00","description":"G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn karma\u015f\u0131k yaz\u0131l\u0131m sistemlerinde, performans ve \u00f6l\u00e7eklenebilirlik kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu performans\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan iki y\u00f6ntem, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k (concurrency) ve paralellik (parallelism)'tir. Ancak bu iki kavram s\u0131k s\u0131k birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu makale, e\u015fzamanl\u0131l\u0131k ve paralellik aras\u0131ndaki temel farklar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rneklerini ve bunlar\u0131n sistem tasar\u0131m\u0131ndaki rol\u00fcn\u00fc ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ele alarak, bu kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gidermeyi ama\u00e7l\u0131yor. Sistem tasar\u0131m\u0131nda daha verimli ve \u00f6l\u00e7eklenebilir uygulamalar geli\u015ftirmek i\u00e7in bu kavramlar\u0131 anlamak esast\u0131r. Bu makale, bu konuyu s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayarak ileri d\u00fczeye kadar ele alacak ve size ad\u0131m ad\u0131m yol g\u00f6sterecektir.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/eszamanlilik-mi-paralellik-mi-farki-anlamak\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"E\u015fzamanl\u0131l\u0131k m\u0131 Paralellik mi? Fark\u0131 Anlamak"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29755","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29755"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29755\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29755"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29755"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29755"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}