{"id":29330,"date":"2025-09-11T11:30:19","date_gmt":"2025-09-11T08:30:19","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/"},"modified":"2025-09-11T11:30:19","modified_gmt":"2025-09-11T08:30:19","slug":"causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/","title":{"rendered":"Causal LLM&#8217;ler ve B\u00fcy\u00fck Dil Modellerinin B\u00f6l\u00fcnmesi"},"content":{"rendered":"<p>Causal LLM&#039;ler ve B\u00fcy\u00fck Dil Modellerinin B\u00f6l\u00fcnmesi<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck dil modelleri (LLM&#039;ler) hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131na girdi, ancak bu modellerin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zellikle nedensellik kavram\u0131yla nas\u0131l ili\u015fkilendirildi\u011fi bir\u00e7ok ki\u015fi i\u00e7in hala gizemini koruyor.  Bu makale, Causal LLM&#039;leri ve LLM&#039;lerin b\u00f6l\u00fcnmesi (splitting) tekniklerini, s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayarak ileri seviyelere kadar ad\u0131m ad\u0131m ele alarak a\u00e7\u0131klayacak, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rnekleriyle peki\u015ftirecek ve sonunda s\u0131k\u00e7a sorulan sorular\u0131 cevaplayacakt\u0131r.  Bu s\u00fcre\u00e7te hem teorik temelleri hem de pratik uygulamalar\u0131 kapsaml\u0131 bir \u015fekilde inceleyece\u011fiz.<\/p>\n<h2>Causal LLM&#039;ler Nedir ve Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131rlar?<\/h2>\n<p>Causal LLM&#039;ler, dil modellerinin bir alt k\u00fcmesidir ve \u00f6zellikle metin \u00fcretme konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.  Bu modeller, bir \u00f6nceki kelimenin olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kullanarak sonraki kelimeyi tahmin ederek \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.  Bu tahmin s\u00fcreci, Markov zincirleri veya benzeri istatistiksel y\u00f6ntemler kullan\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirilir.  \u00d6rne\u011fin, &#8220;Bug\u00fcn hava \u00e7ok g\u00fczel, g\u00fcne\u015f&#8230;&#8221; c\u00fcmlesinde, &#8220;g\u00fcne\u015f&#8221; kelimesi, &#8220;hava \u00e7ok g\u00fczel&#8221; k\u0131sm\u0131ndan sonra gelme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 en y\u00fcksek kelime oldu\u011fu i\u00e7in se\u00e7ilir.  Causal LLM&#039;ler,  birbiriyle ili\u015fkili olas\u0131l\u0131k da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 kullanarak metni \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir ve ak\u0131c\u0131 bir \u015fekilde \u00fcretirler.  Bu modeller, genellikle otokorelasyonlu bir zaman serisi olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir; her ad\u0131mda, \u00f6nceki ad\u0131mlar\u0131n etkisiyle yeni bir kelime \u00fcretilir.  Bu, dilin do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 taklit etmelerine olanak tan\u0131r ve bu y\u00fczden metin olu\u015fturma, \u00f6zetleme ve \u00e7eviri gibi g\u00f6revlerde son derece etkilidirler.  Ancak, bu modeller genellikle uzun menzilli ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 yakalamakta zorlan\u0131r ve bu da \u00fcretilen metnin tutars\u0131zl\u0131k g\u00f6stermesine neden olabilir.<\/p>\n<h2>LLM&#039;leri B\u00f6lmek (Splitting): Neden ve Nas\u0131l Yap\u0131l\u0131r?<\/h2>\n<p>B\u00fcy\u00fck dil modellerinin boyutu ve karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 artt\u0131k\u00e7a, bunlar\u0131 y\u00f6netmek, e\u011fitmek ve da\u011f\u0131tmak zorla\u015f\u0131r.  Bu noktada, LLM&#039;lerin b\u00f6l\u00fcnmesi (splitting) tekni\u011fi devreye girer. LLM&#039;leri b\u00f6lmek, b\u00fcy\u00fck bir modeli daha k\u00fc\u00e7\u00fck, daha y\u00f6netilebilir par\u00e7alara ay\u0131rma i\u015flemidir. Bu, hem hesaplama maliyetlerini d\u00fc\u015f\u00fcrmek hem de farkl\u0131 g\u00f6revler i\u00e7in \u00f6zelle\u015ftirilmi\u015f modeller olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.  \u00d6rne\u011fin, bir b\u00fcy\u00fck dil modelini, bir k\u0131sm\u0131 metin \u00f6zetleme, bir k\u0131sm\u0131 ise soru-cevap g\u00f6revlerine odaklanacak \u015fekilde b\u00f6lebiliriz.  B\u00f6lme y\u00f6ntemleri modelin mimarisine ve amac\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir.  Bazen katmanlar veya blok halinde b\u00f6l\u00fcnme kullan\u0131l\u0131rken, bazen de fonksiyonel olarak b\u00f6l\u00fcnme tercih edilebilir.  B\u00f6lme i\u015flemi,  modelin performans\u0131n\u0131 etkileyebilir, bu y\u00fczden dikkatlice yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.  Ama\u00e7, performansta minimum kay\u0131p ile daha verimli bir sistem elde etmektir.<\/p>\n<h2>Uygulama \u00d6rne\u011fi: Bir Causal LLM&#039;in B\u00f6l\u00fcnmesi<\/h2>\n<p>Diyelim ki, geni\u015f bir genel ama\u00e7l\u0131 Causal LLM&#039;imiz var ve bu modeli, m\u00fc\u015fteri hizmetleri ve teknik destek i\u00e7in iki ayr\u0131 modele ay\u0131rmak istiyoruz.  Bu, modelin her iki alanda da daha iyi performans g\u00f6stermesini sa\u011flayabilir.  \u0130lk ad\u0131m, mevcut modelin farkl\u0131 g\u00f6revlerdeki performans\u0131n\u0131 analiz etmek olacakt\u0131r.  Daha sonra, m\u00fc\u015fteri hizmetleri ve teknik destek ile ili\u015fkili verileri ayr\u0131 ayr\u0131 toplay\u0131p, bu verilerle iki ayr\u0131, daha k\u00fc\u00e7\u00fck Causal LLM&#039;i e\u011fitebiliriz.  E\u011fitimden sonra, her iki modelin de performans\u0131n\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 de\u011ferlendirip, gerekti\u011finde ince ayar yapabiliriz.  Bu s\u00fcre\u00e7,  ba\u015flang\u0131\u00e7ta b\u00fcy\u00fck ve karma\u015f\u0131k olan modeli, belirli g\u00f6revlere \u00f6zel olarak optimize edilmi\u015f daha k\u00fc\u00e7\u00fck ve verimli modellere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr.  Bu uygulamada,  modelin b\u00f6l\u00fcnmesi, hem kaynaklar\u0131n daha etkin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 hem de her g\u00f6revin performans\u0131n\u0131 art\u0131rmay\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h3>Model B\u00f6lme Y\u00f6ntemleri: Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma Tablosu<\/h3>\n<table>\n<tr>\n<th>Y\u00f6ntem<\/th>\n<th>Avantajlar<\/th>\n<th>Dezavantajlar<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Katmanlara G\u00f6re B\u00f6lme<\/td>\n<td>Basit uygulama, paralel i\u015flem kolayl\u0131\u011f\u0131<\/td>\n<td>Performans kayb\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Fonksiyonel B\u00f6lme<\/td>\n<td>G\u00f6rev odakl\u0131 optimizasyon<\/td>\n<td>Daha karma\u015f\u0131k uygulama<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Hibrit B\u00f6lme<\/td>\n<td>Katman ve fonksiyonel b\u00f6lmenin avantajlar\u0131n\u0131 birle\u015ftirir<\/td>\n<td>Karma\u015f\u0131k uygulama, ince ayar gerektirir<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<h2>\u00d6\u011frenme Yol Haritas\u0131<\/h2>\n<h3>Yeni Ba\u015flayanlar \u0130\u00e7in<\/h3>\n<p>Causal LLM&#039;lerin temel kavramlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in, \u00f6ncelikle Markov zincirleri ve olas\u0131l\u0131k da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131 hakk\u0131nda temel bir anlay\u0131\u015f edinmeniz gerekmektedir.  Daha sonra, basit bir Causal LLM \u00f6rne\u011fi \u00fczerinde pratik yaparak,  modelin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve metin \u00fcretme s\u00fcrecinin nas\u0131l i\u015fledi\u011fini g\u00f6zlemleyebilirsiniz.  \u0130nternette bulunan \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131k kaynak kodlu \u00f6rnekleri kullanabilirsiniz.  Ayr\u0131ca, b\u00fcy\u00fck dil modelleri hakk\u0131ndaki temel kavramlar\u0131 anlatan kaynaklar\u0131 inceleyerek temelinizi g\u00fc\u00e7lendirebilirsiniz.<\/p>\n<h3>Orta Seviye \u0130\u00e7in<\/h3>\n<p>Orta seviyede, farkl\u0131 Causal LLM mimarilerini ve e\u011fitim y\u00f6ntemlerini \u00f6\u011frenmelisiniz.  Transformer mimarisi,  g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir mimari olup, bunu detayl\u0131 olarak incelemeniz \u00f6nemlidir.  Ayr\u0131ca, farkl\u0131 model boyutlar\u0131n\u0131n performansa etkisini ara\u015ft\u0131rman\u0131z ve daha b\u00fcy\u00fck modellerin e\u011fitimi i\u00e7in gerekli olan kaynaklar\u0131n fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanman\u0131z gerekmektedir.  Kendi basit bir Causal LLM&#039;inizi e\u011fitmeye \u00e7al\u0131\u015fmak,  konuyu daha iyi anlaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<h3>\u0130leri Seviye \u0130\u00e7in<\/h3>\n<p>\u0130leri seviyede, LLM&#039;lerin b\u00f6l\u00fcnmesi (splitting) tekniklerini ve bunlar\u0131n performansa olan etkisini detayl\u0131 bir \u015fekilde incelemeniz gerekir.  Farkl\u0131 b\u00f6lme stratejilerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak ve hangi y\u00f6ntemin hangi durumlarda daha uygun oldu\u011funu belirlemek \u00f6nemlidir.  Ayr\u0131ca,  model s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma ve kuantizasyon tekniklerini \u00f6\u011frenerek,  model boyutunu k\u00fc\u00e7\u00fcltme ve performans\u0131 iyile\u015ftirme konusunda uzmanla\u015fabilirsiniz.  Daha geli\u015fmi\u015f konular aras\u0131nda transfer \u00f6\u011frenmesi ve ince ayar teknikleri yer almaktad\u0131r.  Daha fazla bilgi i\u00e7in (https:\/\/fatihsoysal.com) inceleyebilirsiniz.<\/p>\n<h2>Ger\u00e7ek D\u00fcnya Senaryolar\u0131<\/h2>\n<p>Causal LLM&#039;ler ve LLM b\u00f6lme teknikleri, bir\u00e7ok sekt\u00f6rde kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, m\u00fc\u015fteri hizmetlerinde, otomatik cevap sistemleri olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131rken, e\u011fitim sekt\u00f6r\u00fcnde ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f \u00f6\u011frenme materyalleri \u00fcretmek i\u00e7in kullan\u0131labilir.  Sa\u011fl\u0131k sekt\u00f6r\u00fcnde ise, t\u0131bbi raporlar\u0131 \u00f6zetlemek ve hastal\u0131k te\u015fhisine yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in kullan\u0131labilirler.  LLM&#039;lerin b\u00f6l\u00fcnmesi ise, bu uygulamalar\u0131n daha verimli ve \u00f6l\u00e7eklenebilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.  \u00d6rne\u011fin, bir b\u00fcy\u00fck dil modelini, farkl\u0131 diller i\u00e7in ayr\u0131 modellere b\u00f6lerek, her dil i\u00e7in optimize edilmi\u015f performans elde edebiliriz.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7<\/h2>\n<p>Causal LLM&#039;ler ve LLM&#039;lerin b\u00f6l\u00fcnmesi,  yapay zeka alan\u0131nda son derece \u00f6nemli geli\u015fmelerdir.  Bu makalede,  bu konular\u0131n temel kavramlar\u0131n\u0131, uygulama \u00f6rneklerini ve ileri seviye tekniklerini inceledik.  Bu teknolojiler,  gelecekte bir\u00e7ok sekt\u00f6rde devrim yaratma potansiyeline sahiptir.  Ancak,  bu teknolojilerin etik ve g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan olas\u0131 etkilerini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h3>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h3>\n<ul>\n<li><b>Causal LLM&#039;ler ile di\u011fer LLM&#039;ler aras\u0131ndaki fark nedir?<\/b>  Causal LLM&#039;ler, metin \u00fcretmeye odaklan\u0131rken, di\u011fer LLM&#039;ler \u00e7e\u015fitli g\u00f6revleri yerine getirebilir.<\/li>\n<li><b>LLM&#039;leri b\u00f6lmenin riskleri nelerdir?<\/b>  Performans kayb\u0131 ve modelin tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 gibi riskler vard\u0131r.<\/li>\n<li><b>Model b\u00f6lme i\u00e7in en iyi y\u00f6ntem hangisidir?<\/b>  En iyi y\u00f6ntem, modelin mimarisine ve kullan\u0131m amac\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li><b>Causal LLM&#039;lerin gelece\u011fi nedir?<\/b>  Daha geli\u015fmi\u015f ve verimli Causal LLM&#039;lerin geli\u015ftirilmesi bekleniyor.<\/li>\n<li><b>Causal LLM e\u011fitimi ne kadar s\u00fcrer?<\/b>  Bu, modelin boyutuna ve e\u011fitim verilerinin miktar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir, g\u00fcnler hatta haftalar s\u00fcrebilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Yazar: Fatih Soysal<\/p>\n<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Causal LLM&#039;ler ve B\u00fcy\u00fck Dil Modellerinin B\u00f6l\u00fcnmesi B\u00fcy\u00fck dil modelleri (LLM&#039;ler) hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131na girdi, ancak bu modellerin&hellip;","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-29330","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Causal LLM&#039;ler ve B\u00fcy\u00fck Dil Modellerinin B\u00f6l\u00fcnmesi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"B\u00fcy\u00fck dil modelleri (LLM&#039;ler) hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131na girdi, ancak bu modellerin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zellikle nedensellik kavram\u0131yla nas\u0131l ili\u015fkilendirildi\u011fi bir\u00e7ok ki\u015fi i\u00e7in hala gizemini koruyor. Bu makale, Causal LLM&#039;leri ve LLM&#039;lerin b\u00f6l\u00fcnmesi (splitting) tekniklerini, s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayarak ileri seviyelere kadar ad\u0131m ad\u0131m ele alarak a\u00e7\u0131klayacak, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rnekleriyle peki\u015ftirecek ve sonunda s\u0131k\u00e7a sorulan sorular\u0131 cevaplayacakt\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te hem teorik temelleri hem de pratik uygulamalar\u0131 kapsaml\u0131 bir \u015fekilde inceleyece\u011fiz.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Causal LLM&#039;ler ve B\u00fcy\u00fck Dil Modellerinin B\u00f6l\u00fcnmesi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"B\u00fcy\u00fck dil modelleri (LLM&#039;ler) hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131na girdi, ancak bu modellerin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zellikle nedensellik kavram\u0131yla nas\u0131l ili\u015fkilendirildi\u011fi bir\u00e7ok ki\u015fi i\u00e7in hala gizemini koruyor. Bu makale, Causal LLM&#039;leri ve LLM&#039;lerin b\u00f6l\u00fcnmesi (splitting) tekniklerini, s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayarak ileri seviyelere kadar ad\u0131m ad\u0131m ele alarak a\u00e7\u0131klayacak, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rnekleriyle peki\u015ftirecek ve sonunda s\u0131k\u00e7a sorulan sorular\u0131 cevaplayacakt\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te hem teorik temelleri hem de pratik uygulamalar\u0131 kapsaml\u0131 bir \u015fekilde inceleyece\u011fiz.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-09-11T08:30:19+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Causal LLM&#8217;ler ve B\u00fcy\u00fck Dil Modellerinin B\u00f6l\u00fcnmesi\",\"datePublished\":\"2025-09-11T08:30:19+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/\"},\"wordCount\":1296,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/\",\"name\":\"Causal LLM'ler ve B\u00fcy\u00fck Dil Modellerinin B\u00f6l\u00fcnmesi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-09-11T08:30:19+00:00\",\"description\":\"B\u00fcy\u00fck dil modelleri (LLM'ler) hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131na girdi, ancak bu modellerin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zellikle nedensellik kavram\u0131yla nas\u0131l ili\u015fkilendirildi\u011fi bir\u00e7ok ki\u015fi i\u00e7in hala gizemini koruyor. Bu makale, Causal LLM'leri ve LLM'lerin b\u00f6l\u00fcnmesi (splitting) tekniklerini, s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayarak ileri seviyelere kadar ad\u0131m ad\u0131m ele alarak a\u00e7\u0131klayacak, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rnekleriyle peki\u015ftirecek ve sonunda s\u0131k\u00e7a sorulan sorular\u0131 cevaplayacakt\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te hem teorik temelleri hem de pratik uygulamalar\u0131 kapsaml\u0131 bir \u015fekilde inceleyece\u011fiz.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Causal LLM&#8217;ler ve B\u00fcy\u00fck Dil Modellerinin B\u00f6l\u00fcnmesi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Causal LLM'ler ve B\u00fcy\u00fck Dil Modellerinin B\u00f6l\u00fcnmesi","description":"B\u00fcy\u00fck dil modelleri (LLM'ler) hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131na girdi, ancak bu modellerin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zellikle nedensellik kavram\u0131yla nas\u0131l ili\u015fkilendirildi\u011fi bir\u00e7ok ki\u015fi i\u00e7in hala gizemini koruyor. Bu makale, Causal LLM'leri ve LLM'lerin b\u00f6l\u00fcnmesi (splitting) tekniklerini, s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayarak ileri seviyelere kadar ad\u0131m ad\u0131m ele alarak a\u00e7\u0131klayacak, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rnekleriyle peki\u015ftirecek ve sonunda s\u0131k\u00e7a sorulan sorular\u0131 cevaplayacakt\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te hem teorik temelleri hem de pratik uygulamalar\u0131 kapsaml\u0131 bir \u015fekilde inceleyece\u011fiz.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Causal LLM'ler ve B\u00fcy\u00fck Dil Modellerinin B\u00f6l\u00fcnmesi","og_description":"B\u00fcy\u00fck dil modelleri (LLM'ler) hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131na girdi, ancak bu modellerin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zellikle nedensellik kavram\u0131yla nas\u0131l ili\u015fkilendirildi\u011fi bir\u00e7ok ki\u015fi i\u00e7in hala gizemini koruyor. Bu makale, Causal LLM'leri ve LLM'lerin b\u00f6l\u00fcnmesi (splitting) tekniklerini, s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayarak ileri seviyelere kadar ad\u0131m ad\u0131m ele alarak a\u00e7\u0131klayacak, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rnekleriyle peki\u015ftirecek ve sonunda s\u0131k\u00e7a sorulan sorular\u0131 cevaplayacakt\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te hem teorik temelleri hem de pratik uygulamalar\u0131 kapsaml\u0131 bir \u015fekilde inceleyece\u011fiz.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-09-11T08:30:19+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"6 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Causal LLM&#8217;ler ve B\u00fcy\u00fck Dil Modellerinin B\u00f6l\u00fcnmesi","datePublished":"2025-09-11T08:30:19+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/"},"wordCount":1296,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/","name":"Causal LLM'ler ve B\u00fcy\u00fck Dil Modellerinin B\u00f6l\u00fcnmesi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-09-11T08:30:19+00:00","description":"B\u00fcy\u00fck dil modelleri (LLM'ler) hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131na girdi, ancak bu modellerin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zellikle nedensellik kavram\u0131yla nas\u0131l ili\u015fkilendirildi\u011fi bir\u00e7ok ki\u015fi i\u00e7in hala gizemini koruyor. Bu makale, Causal LLM'leri ve LLM'lerin b\u00f6l\u00fcnmesi (splitting) tekniklerini, s\u0131f\u0131rdan ba\u015flayarak ileri seviyelere kadar ad\u0131m ad\u0131m ele alarak a\u00e7\u0131klayacak, ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rnekleriyle peki\u015ftirecek ve sonunda s\u0131k\u00e7a sorulan sorular\u0131 cevaplayacakt\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te hem teorik temelleri hem de pratik uygulamalar\u0131 kapsaml\u0131 bir \u015fekilde inceleyece\u011fiz.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/causal-llmler-ve-buyuk-dil-modellerinin-bolunmesi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Causal LLM&#8217;ler ve B\u00fcy\u00fck Dil Modellerinin B\u00f6l\u00fcnmesi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29330","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29330"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29330\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29330"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29330"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}