{"id":29015,"date":"2025-09-06T14:30:31","date_gmt":"2025-09-06T11:30:31","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/"},"modified":"2025-09-06T14:30:31","modified_gmt":"2025-09-06T11:30:31","slug":"djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/","title":{"rendered":"Django&#8217;da Model Tan\u0131mlama En \u0130yi Uygulamalar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Django&#8217;da Model Tan\u0131mlama En \u0130yi Uygulamalar\u0131<\/p>\n<p>Django ile veritaban\u0131 modelleme, uygulaman\u0131z\u0131n kalbi ve omurgas\u0131d\u0131r.  Do\u011fru bir \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015f modeller, verilerinizin tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fini ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini sa\u011flar.  Ancak, karma\u015f\u0131k ili\u015fkiler ve performans optimizasyonu gibi konular, yeni ba\u015flayanlar i\u00e7in zorluklar yaratabilir. Bu makale, Django modellerini tan\u0131mlama s\u00fcrecinde en iyi uygulamalar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131n\u0131 ve ileri d\u00fczey teknikleri kapsayarak, her seviyeden geli\u015ftiricinin daha etkili modeller olu\u015fturmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 hedefliyor. <\/p>\n<h2>Django Modelleri: Temel Kavramlar<\/h2>\n<p>Django&#8217;da modeller, Python s\u0131n\u0131flar\u0131 kullan\u0131larak tan\u0131mlan\u0131r ve veritaban\u0131 tablolar\u0131n\u0131 temsil eder. Her model, veritaban\u0131ndaki s\u00fctunlar\u0131 (alanlar\u0131) ve bunlar\u0131n veri t\u00fcrlerini tan\u0131mlar.  <code>models.py<\/code> dosyas\u0131, uygulaman\u0131z\u0131n t\u00fcm modellerini i\u00e7erir.  \u00d6rne\u011fin, basit bir blog uygulamas\u0131 i\u00e7in bir <code>Post<\/code> modeli a\u015fa\u011f\u0131daki gibi tan\u0131mlanabilir:<\/p>\n<pre><code class=\"language-python\">from django.db import models\n\nclass Post(models.Model):\n    title = models.CharField(max_length=200)\n    content = models.TextField()\n    created_at = models.DateTimeField(auto_now_add=True)\n    updated_at = models.DateTimeField(auto_now=True)<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu \u00f6rnekte, <code>CharField<\/code>, <code>TextField<\/code> ve <code>DateTimeField<\/code> gibi farkl\u0131 alan t\u00fcrleri kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.  <code>CharField<\/code> s\u0131n\u0131rl\u0131 uzunluktaki metinleri, <code>TextField<\/code> uzun metinleri ve <code>DateTimeField<\/code> tarih ve zaman bilgilerini saklar.  <code>auto_now_add<\/code> ve <code>auto_now<\/code> parametreleri ise otomatik olarak tarih ve zaman bilgilerini g\u00fcnceller.  Ayr\u0131ca, <code>ForeignKey<\/code>, <code>ManyToManyField<\/code> gibi ili\u015fkiler kurarak modeller aras\u0131nda ba\u011f kurabilirsiniz.  \u00d6rne\u011fin, bir yazar modeliyle ili\u015fki kurmak i\u00e7in:<\/p>\n<pre><code class=\"language-python\">from django.contrib.auth.models import User\n\nclass Post(models.Model):\n    # ... di\u011fer alanlar ...\n    author = models.ForeignKey(User, on_delete=models.CASCADE)<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu, her g\u00f6nderinin bir yazarla ili\u015fkili oldu\u011funu ve yazar silindi\u011finde g\u00f6nderilerin de silinece\u011fini belirtir.  <code>on_delete<\/code> parametresi, ili\u015fki silindi\u011finde ne olaca\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131mlar.  Ba\u015fka bir deyi\u015fle, modellerinizin veritaban\u0131n\u0131zla nas\u0131l etkile\u015fim kuraca\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131mlar.  Ba\u015flang\u0131\u00e7 seviyesinde, farkl\u0131 alan t\u00fcrlerini ve bunlar\u0131n kullan\u0131m alanlar\u0131n\u0131 anlamak, veritaban\u0131 tasar\u0131m\u0131 i\u00e7in temel bir gerekliliktir.  Daha fazla bilgi i\u00e7in Django dok\u00fcmantasyonunu inceleyebilirsiniz. (https:\/\/docs.djangoproject.com\/en\/4.2\/ref\/models\/fields\/) <\/p>\n<h2>Model Alanlar\u0131: Do\u011fru T\u00fcr\u00fc Se\u00e7mek<\/h2>\n<p>Django, \u00e7e\u015fitli alan t\u00fcrleri sunar ve do\u011fru alan t\u00fcr\u00fcn\u00fc se\u00e7mek veritaban\u0131 performans\u0131 ve veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6neme sahiptir.  \u00d6rne\u011fin, bir e-posta adresi i\u00e7in <code>CharField<\/code> yerine <code>EmailField<\/code> kullanmak, do\u011frulama sa\u011flar.  Benzer \u015fekilde, tam say\u0131lar i\u00e7in <code>IntegerField<\/code>, ondal\u0131kl\u0131 say\u0131lar i\u00e7in <code>FloatField<\/code> veya <code>DecimalField<\/code> kullanmak daha uygun olacakt\u0131r.  Veri do\u011frulamas\u0131n\u0131 sa\u011flayan <code>validators<\/code> parametresi ile, veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc art\u0131rabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, bir fiyat alan\u0131 i\u00e7in min ve max de\u011ferler belirleyebilirsiniz. <\/p>\n<pre><code class=\"language-python\">from django.core.validators import MinValueValidator, MaxValueValidator\nfrom django.db import models\n\nclass Product(models.Model):\n    price = models.DecimalField(max_digits=10, decimal_places=2, validators=[MinValueValidator(0), MaxValueValidator(1000)])<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu kod blo\u011fu, fiyat alan\u0131n\u0131n 0 ile 1000 aras\u0131nda olmas\u0131 gerekti\u011fini belirtir.  Yanl\u0131\u015f veri giri\u015fi durumunda, hata mesaj\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenecektir.  Ayr\u0131ca, <code>choices<\/code> parametresi ile alan de\u011ferlerini s\u0131n\u0131rlayabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn durumunu temsil eden bir alan i\u00e7in:<\/p>\n<pre><code class=\"language-python\">class Product(models.Model):\n    STATUS_CHOICES = (\n        (&#039;active&#039;, &#039;Aktif&#039;),\n        (&#039;inactive&#039;, &#039;Pasif&#039;),\n    )\n    status = models.CharField(max_length=10, choices=STATUS_CHOICES, default=&#039;inactive&#039;)<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu, durum alan\u0131n\u0131n yaln\u0131zca 'active' veya 'inactive' de\u011ferlerini alabilece\u011fini belirtir.  Do\u011fru alan t\u00fcr\u00fcn\u00fc se\u00e7mek ve do\u011frulama parametrelerini kullanmak, veritaban\u0131n\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flar. Uygulaman\u0131z b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e, bu do\u011fru se\u00e7im, hata ay\u0131klama s\u00fcrenizi ve bak\u0131m maliyetlerinizi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131r.  Ayr\u0131ca, Django'nun sundu\u011fu farkl\u0131 alan t\u00fcrlerini anlamak, model tasar\u0131m\u0131n\u0131z\u0131n daha esnek ve g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. <\/p>\n<h2>Model \u0130li\u015fkileri:  Karma\u015f\u0131k Veri Yap\u0131lar\u0131n\u0131 Y\u00f6netmek<\/h2>\n<p>Ger\u00e7ek d\u00fcnya uygulamalar\u0131nda, veriler genellikle birbirleriyle ili\u015fkilidir. Django, <code>ForeignKey<\/code>, <code>ManyToManyField<\/code> ve <code>OneToOneField<\/code> gibi ili\u015fkiler kullanarak bu ili\u015fkileri modellemek i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7lar sa\u011flar.  <code>ForeignKey<\/code>, bir modelin bir di\u011ferine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu belirtir (bir-\u00e7ok ili\u015fkisi).  <code>ManyToManyField<\/code>, iki model aras\u0131nda \u00e7oklu ili\u015fkiler kurabilmeyi sa\u011flar (\u00e7o\u011f-\u00e7o\u011fu ili\u015fkisi).  <code>OneToOneField<\/code> ise iki model aras\u0131nda bire bir ili\u015fki kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu ili\u015fkileri do\u011fru kullanmak, verilerinizin organize ve tutarl\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.  <\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, bir blog uygulamas\u0131nda, bir yazar\u0131n birden fazla g\u00f6nderisi olabilir (bir-\u00e7ok ili\u015fkisi).  Bunun i\u00e7in <code>ForeignKey<\/code> kullan\u0131l\u0131r:<\/p>\n<pre><code class=\"language-python\">from django.contrib.auth.models import User\nfrom django.db import models\n\nclass Post(models.Model):\n    author = models.ForeignKey(User, on_delete=models.CASCADE)\n    # ... di\u011fer alanlar ...<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bir ba\u015fka \u00f6rnek olarak, bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn birden fazla kategorisi olabilir (\u00e7o\u011f-\u00e7o\u011fu ili\u015fkisi).  Bunun i\u00e7in <code>ManyToManyField<\/code> kullan\u0131l\u0131r:<\/p>\n<pre><code class=\"language-python\">class Product(models.Model):\n    categories = models.ManyToManyField(&#039;Category&#039;)  # &#039;Category&#039; modeli hen\u00fcz tan\u0131mlanmam\u0131\u015f olabilir\n    # ... di\u011fer alanlar ...\n\nclass Category(models.Model):\n    name = models.CharField(max_length=100)<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Dikkat edilmesi gereken bir nokta, <code>on_delete<\/code> parametresinin <code>ForeignKey<\/code> ili\u015fkilerinde nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131d\u0131r.  <code>CASCADE<\/code>, ana model silindi\u011finde ba\u011fl\u0131 modellerin de silinmesini sa\u011flar.  <code>PROTECT<\/code>, ana model silinmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hata f\u0131rlat\u0131r.  <code>SET_NULL<\/code>, ana model silindi\u011finde ba\u011fl\u0131 modeldeki alan <code>NULL<\/code> olarak ayarlan\u0131r.  Do\u011fru <code>on_delete<\/code> davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 se\u00e7mek veritaban\u0131 tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6nemlidir.  \u0130li\u015fkilerin do\u011fru kullan\u0131m\u0131, veritaban\u0131n\u0131z\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 temiz, anla\u015f\u0131l\u0131r ve y\u00f6netilebilir hale getirir.  Ayr\u0131ca, karma\u015f\u0131k sorgulamalar\u0131 basitle\u015ftirir ve verimlili\u011fi art\u0131r\u0131r. <\/p>\n<h2>Model Y\u00f6netimi: <code>Meta<\/code> S\u0131n\u0131f\u0131 ve \u00d6zel Y\u00f6ntemler<\/h2>\n<p>Django'nun <code>Meta<\/code> s\u0131n\u0131f\u0131, modelin \u00e7e\u015fitli \u00f6zelliklerini \u00f6zelle\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin, veritaban\u0131nda olu\u015fturulacak tablonun ad\u0131n\u0131, s\u0131ralamas\u0131n\u0131 ve benzeri \u00f6zellikleri belirleyebilirsiniz.  <\/p>\n<pre><code class=\"language-python\">class Post(models.Model):\n    # ... alanlar ...\n\n    class Meta:\n        verbose_name_plural = \"G\u00f6nderiler\"  # Plural formunu \u00f6zelle\u015ftirme\n        ordering = [&#039;-created_at&#039;]       # Tarihe g\u00f6re ters s\u0131ralama<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bunun yan\u0131 s\u0131ra, <code>__str__<\/code> metodu modelin string temsilini tan\u0131mlar ve admin panelinde veya di\u011fer yerlerde model nesnesini g\u00f6sterirken kullan\u0131l\u0131r.  <\/p>\n<pre><code class=\"language-python\">class Post(models.Model):\n    # ... alanlar ...\n\n    def __str__(self):\n        return self.title<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Modeliniz i\u00e7in \u00f6zel metodlar tan\u0131mlayarak, modelin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 daha iyi kontrol edebilirsiniz.  \u00d6rne\u011fin, model nesnesini kaydetmeden \u00f6nce veya sonra baz\u0131 i\u015flemler yapabilirsiniz.  <code>save()<\/code> metodu \u00fczerine yazabilirsiniz.  Bu, veri do\u011frulama, loglama veya di\u011fer \u00f6zel i\u015flemler i\u00e7in kullan\u0131labilir.  <\/p>\n<pre><code class=\"language-python\">class Post(models.Model):\n    # ... alanlar ...\n\n    def save(self, *args, **kwargs):\n        # Kaydetmeden \u00f6nce yap\u0131lacak i\u015flemler\n        super().save(*args, **kwargs)  # \u00d6ncelikle Django&#039;nun varsay\u0131lan save i\u015flemini \u00e7a\u011f\u0131rmak \u00f6nemlidir\n        # Kaydettikten sonra yap\u0131lacak i\u015flemler<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p> <code>Meta<\/code> s\u0131n\u0131f\u0131 ve \u00f6zel metodlar\u0131n do\u011fru kullan\u0131m\u0131, Django modellerinizi daha \u00f6zelle\u015ftirilebilir ve verimli hale getirir.  Bu, modelinizin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 daha iyi kontrol etmenizi ve uygulaman\u0131z\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.  \u00d6rne\u011fin, <code>ordering<\/code> parametresi verileri istenen \u015fekilde s\u0131ralamak i\u00e7in kullan\u0131labilir ve <code>verbose_name_plural<\/code> ile admin aray\u00fcz\u00fc daha kullan\u0131c\u0131 dostu hale getirilebilir.  <\/p>\n<h2>Performans Optimizasyonu: Sorgu Optimizasyonu ve K\u0131smi G\u00fcncellemeler<\/h2>\n<p>Django'da b\u00fcy\u00fck miktarda veriyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken performans optimizasyonu hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r.  Veritaban\u0131 sorgular\u0131n\u0131 optimize etmek i\u00e7in <code>select_related()<\/code> ve <code>prefetch_related()<\/code> gibi y\u00f6ntemleri kullanabilirsiniz.  <code>select_related()<\/code> bir <code>ForeignKey<\/code> ili\u015fkisi i\u00e7in verileri tek bir sorguyla \u00e7ekerken, <code>prefetch_related()<\/code> <code>ManyToManyField<\/code> ili\u015fkileri i\u00e7in verileri tek bir sorguyla \u00e7eker.  Bu sayede, birden fazla sorguyu \u00f6nleyerek performans\u0131 art\u0131rabilirsiniz.<\/p>\n<pre><code class=\"language-python\"># select_related \u00f6rne\u011fi\nposts = Post.objects.select_related(&#039;author&#039;).all()\n\n# prefetch_related \u00f6rne\u011fi\nproducts = Product.objects.prefetch_related(&#039;categories&#039;).all()<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Ayr\u0131ca, b\u00fcy\u00fck miktarda veriyi g\u00fcncellerken k\u0131smi g\u00fcncellemeleri kullanmak performans\u0131 art\u0131rabilir.  Django'nun <code>update()<\/code> y\u00f6ntemi, t\u00fcm alan\u0131 g\u00fcncellemek yerine sadece gerekli alanlar\u0131 g\u00fcnceller.  Bu, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck tablolar i\u00e7in \u00f6nemli bir optimizasyondur.<\/p>\n<pre><code class=\"language-python\">Post.objects.filter(id__in=[1,2,3]).update(status=&#039;published&#039;)<\/pre>\n<p><\/code><\/p>\n<p>Bu y\u00f6ntem,  ID'leri 1, 2 ve 3 olan g\u00f6nderilerin durumunu 'published' olarak g\u00fcnceller.  Tek tek g\u00fcncelleme yapmak yerine bu y\u00f6ntem, veritaban\u0131 y\u00fck\u00fcn\u00fc azalt\u0131r.  Performans optimizasyonu i\u00e7in, gereksiz sorgular yapmaktan ka\u00e7\u0131nmak, indekslemeyi kullanmak ve <code>raw()<\/code> sorgular\u0131 kullanmak gibi di\u011fer teknikleri de d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz.  Bu y\u00f6ntemler veritaban\u0131 performans\u0131n\u0131 iyile\u015ftirir ve uygulaman\u0131z\u0131n \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fini art\u0131r\u0131r.  Uygulaman\u0131z b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e, veritaban\u0131 sorgular\u0131n\u0131 optimize etmek hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r ve bunlar, uygulaman\u0131z\u0131n performans\u0131nda belirgin bir iyile\u015fmeye yol a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n<h2>G\u00fcvenlik Uygulamalar\u0131: SQL Enjeksiyonundan Korunma<\/h2>\n<p>Django'nun ORM'si, SQL enjeksiyonu gibi g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131ndan korunmaya yard\u0131mc\u0131 olur.  Ancak, dikkatli olmakta fayda var.  Kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan girilen verileri do\u011frudan sorgulara eklemekten ka\u00e7\u0131n\u0131n.  Django'nun ORM'si, verileri g\u00fcvenli bir \u015fekilde i\u015fler.  Ancak, <code>raw()<\/code> sorgular\u0131 kullan\u0131yorsan\u0131z, verileri g\u00fcvenli bir \u015fekilde parametrele\u015ftirmek i\u00e7in dikkatlice \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131s\u0131n\u0131z.  Parametrele\u015ftirmenin \u00f6nemini asla unutmay\u0131n.  Kullan\u0131c\u0131 giri\u015fi do\u011frudan sorguya dahil edilmemelidir.<\/p>\n<div style=\"background-color:#fdd; padding:10px; border:1px solid #faa; border-radius:5px;\">\n<h3>Dikkat!<\/h3>\n<p>Kullan\u0131c\u0131 girdilerini do\u011frudan SQL sorgular\u0131na eklemek, SQL enjeksiyonuna kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131r.  Her zaman ORM'yi kullan\u0131n veya kullan\u0131c\u0131 girdilerini dikkatlice parametrele\u015ftirin.<\/p>\n<\/div>\n<p>Veri do\u011frulama, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir.  Alan t\u00fcrlerini do\u011fru se\u00e7in ve <code>validators<\/code> kullanarak kullan\u0131c\u0131 girdilerini do\u011frulay\u0131n.  \u00d6rne\u011fin, e-posta adresleri i\u00e7in <code>EmailField<\/code> kullanabilir ve uzunluk veya format do\u011frulamalar\u0131 ekleyebilirsiniz.  G\u00fcvenlik, uygulaman\u0131z\u0131n s\u00fcreklili\u011fini ve kullan\u0131c\u0131 g\u00fcvenini korumak i\u00e7in en \u00f6nemli unsurlardan biridir.  Django'nun ORM'si bir\u00e7ok g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nlese de, dikkatli olmak ve g\u00fcvenlik uygulamalar\u0131na uymak her zaman en iyisidir.  G\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 gidermek i\u00e7in d\u00fczenli g\u00fcvenlik denetimleri ger\u00e7ekle\u015ftirmek ve g\u00fcncellemeleri uygulamak da \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h2>Django Modelleri i\u00e7in \u00d6\u011frenme Yol Haritas\u0131<\/h2>\n<h3>Yeni Ba\u015flayanlar:<\/h3>\n<p>Temel alan t\u00fcrlerini \u00f6\u011frenin ( <code>CharField<\/code>, <code>IntegerField<\/code>, <code>BooleanField<\/code> vb.).  <code>ForeignKey<\/code> ili\u015fkilerini ve basit model olu\u015fturmay\u0131 anlay\u0131n.  Django dok\u00fcmantasyonunu okuyun ve basit bir uygulama olu\u015fturarak pratik yap\u0131n.<\/p>\n<h3>Orta Seviye:<\/h3>\n<p><code>ManyToManyField<\/code>, <code>OneToOneField<\/code> ve <code>on_delete<\/code> parametrelerini \u00f6\u011frenin.  <code>Meta<\/code> s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 ve model y\u00f6netimi tekniklerini \u00f6\u011frenin.  Daha karma\u015f\u0131k model ili\u015fkileri i\u00e7eren bir uygulama tasarlay\u0131n ve uygulay\u0131n.<\/p>\n<h3>\u0130leri Seviye:<\/h3>\n<p>Sorgu optimizasyonu tekniklerini ( <code>select_related<\/code>, <code>prefetch_related<\/code> ) uygulay\u0131n.  K\u0131smi g\u00fcncellemeler ve performans optimizasyonu stratejilerini \u00f6\u011frenin.  G\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 koruman\u0131n yollar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenin ve uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00fcvenli bir \u015fekilde tasarlay\u0131n.  Custom model manager'lar ve sinyal kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenin.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7<\/h2>\n<p>Django modellerini etkili bir \u015fekilde tan\u0131mlamak, uygulaman\u0131z\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.  Bu makalede ele al\u0131nan en iyi uygulamalar\u0131 izleyerek, verilerinizi daha iyi y\u00f6netebilir, performans\u0131 art\u0131rabilir ve g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flayabilirsiniz.  Uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131 geli\u015ftirirken, Django'nun sundu\u011fu olanaklar\u0131 ve ara\u00e7lar\u0131 tam olarak kullanmak \u00f6nemlidir.  Daha fazla bilgi i\u00e7in Django dok\u00fcmantasyonunu ve ilgili kaynaklar\u0131 inceleyebilirsiniz.<\/p>\n<h3>S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular:<\/h3>\n<ul>\n<li><strong>Soru:<\/strong> Model alanlar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funu nas\u0131l s\u0131n\u0131rlar\u0131m?  <strong>Cevap:<\/strong> <code>CharField<\/code>, <code>TextField<\/code> gibi alanlar i\u00e7in <code>max_length<\/code> parametresini kullan\u0131n.  <\/li>\n<li><strong>Soru:<\/strong> Modelde varsay\u0131lan de\u011fer nas\u0131l ayarlar\u0131m?  <strong>Cevap:<\/strong> <code>default<\/code> parametresini kullanarak alan i\u00e7in varsay\u0131lan bir de\u011fer belirleyebilirsiniz.  <\/li>\n<li><strong>Soru:<\/strong> \u0130li\u015fkili modellerden veri nas\u0131l \u00e7ekilir?  <strong>Cevap:<\/strong> <code>select_related<\/code> ve <code>prefetch_related<\/code> kullanarak ili\u015fkili verileri tek bir sorgu ile alabilirsiniz.  <\/li>\n<li><strong>Soru:<\/strong> Bir modelin veritaban\u0131 tablosunun ad\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011fi\u015ftiririm?  <strong>Cevap:<\/strong> <code>Meta<\/code> s\u0131n\u0131f\u0131nda <code>db_table<\/code> parametresini kullan\u0131n. <\/li>\n<li><strong>Soru:<\/strong>  <code>on_delete<\/code> parametresinin farkl\u0131 se\u00e7enekleri nelerdir ve ne i\u015fe yararlar?  <strong>Cevap:<\/strong> <code>CASCADE<\/code>, <code>PROTECT<\/code>, <code>SET_NULL<\/code>, <code>SET_DEFAULT<\/code>, <code>DO_NOTHING<\/code> se\u00e7enekleri mevcuttur. Her biri ba\u011fl\u0131 modelin silinmesi durumunda farkl\u0131 bir davran\u0131\u015f tan\u0131mlar.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Yazar: Fatih Soysal<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Django&#8217;da Model Tan\u0131mlama En \u0130yi Uygulamalar\u0131 Django ile veritaban\u0131 modelleme, uygulaman\u0131z\u0131n kalbi ve omurgas\u0131d\u0131r. Do\u011fru bir \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015f&hellip;","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-29015","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v20.5 (Yoast SEO v25.3.1) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Django&#039;da Model Tan\u0131mlama En \u0130yi Uygulamalar\u0131<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Django ile veritaban\u0131 modelleme, uygulaman\u0131z\u0131n kalbi ve omurgas\u0131d\u0131r. Do\u011fru bir \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015f modeller, verilerinizin tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fini ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini sa\u011flar. Ancak, karma\u015f\u0131k ili\u015fkiler ve performans optimizasyonu gibi konular, yeni ba\u015flayanlar i\u00e7in zorluklar yaratabilir. Bu makale, Django modellerini tan\u0131mlama s\u00fcrecinde en iyi uygulamalar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131n\u0131 ve ileri d\u00fczey teknikleri kapsayarak, her seviyeden geli\u015ftiricinin daha etkili modeller olu\u015fturmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 hedefliyor.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Django&#039;da Model Tan\u0131mlama En \u0130yi Uygulamalar\u0131\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Django ile veritaban\u0131 modelleme, uygulaman\u0131z\u0131n kalbi ve omurgas\u0131d\u0131r. Do\u011fru bir \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015f modeller, verilerinizin tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fini ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini sa\u011flar. Ancak, karma\u015f\u0131k ili\u015fkiler ve performans optimizasyonu gibi konular, yeni ba\u015flayanlar i\u00e7in zorluklar yaratabilir. Bu makale, Django modellerini tan\u0131mlama s\u00fcrecinde en iyi uygulamalar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131n\u0131 ve ileri d\u00fczey teknikleri kapsayarak, her seviyeden geli\u015ftiricinin daha etkili modeller olu\u015fturmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 hedefliyor.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-09-06T11:30:31+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fatih Soysal\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fatih Soysal\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"headline\":\"Django&#8217;da Model Tan\u0131mlama En \u0130yi Uygulamalar\u0131\",\"datePublished\":\"2025-09-06T11:30:31+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/\"},\"wordCount\":1690,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2025\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/\",\"name\":\"Django'da Model Tan\u0131mlama En \u0130yi Uygulamalar\u0131\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-09-06T11:30:31+00:00\",\"description\":\"Django ile veritaban\u0131 modelleme, uygulaman\u0131z\u0131n kalbi ve omurgas\u0131d\u0131r. Do\u011fru bir \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015f modeller, verilerinizin tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fini ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini sa\u011flar. Ancak, karma\u015f\u0131k ili\u015fkiler ve performans optimizasyonu gibi konular, yeni ba\u015flayanlar i\u00e7in zorluklar yaratabilir. Bu makale, Django modellerini tan\u0131mlama s\u00fcrecinde en iyi uygulamalar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131n\u0131 ve ileri d\u00fczey teknikleri kapsayarak, her seviyeden geli\u015ftiricinin daha etkili modeller olu\u015fturmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 hedefliyor.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Django&#8217;da Model Tan\u0131mlama En \u0130yi Uygulamalar\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/\",\"name\":\"Fatihsoysal.com\",\"description\":\"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1\",\"name\":\"Fatih Soysal\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Fatih Soysal\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"description\":\"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.\",\"url\":\"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Django'da Model Tan\u0131mlama En \u0130yi Uygulamalar\u0131","description":"Django ile veritaban\u0131 modelleme, uygulaman\u0131z\u0131n kalbi ve omurgas\u0131d\u0131r. Do\u011fru bir \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015f modeller, verilerinizin tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fini ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini sa\u011flar. Ancak, karma\u015f\u0131k ili\u015fkiler ve performans optimizasyonu gibi konular, yeni ba\u015flayanlar i\u00e7in zorluklar yaratabilir. Bu makale, Django modellerini tan\u0131mlama s\u00fcrecinde en iyi uygulamalar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131n\u0131 ve ileri d\u00fczey teknikleri kapsayarak, her seviyeden geli\u015ftiricinin daha etkili modeller olu\u015fturmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 hedefliyor.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Django'da Model Tan\u0131mlama En \u0130yi Uygulamalar\u0131","og_description":"Django ile veritaban\u0131 modelleme, uygulaman\u0131z\u0131n kalbi ve omurgas\u0131d\u0131r. Do\u011fru bir \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015f modeller, verilerinizin tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fini ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini sa\u011flar. Ancak, karma\u015f\u0131k ili\u015fkiler ve performans optimizasyonu gibi konular, yeni ba\u015flayanlar i\u00e7in zorluklar yaratabilir. Bu makale, Django modellerini tan\u0131mlama s\u00fcrecinde en iyi uygulamalar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131n\u0131 ve ileri d\u00fczey teknikleri kapsayarak, her seviyeden geli\u015ftiricinin daha etkili modeller olu\u015fturmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 hedefliyor.","og_url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/","og_site_name":"Kodlar\u0131n Gizemli D\u00fcnyas\u0131","article_published_time":"2025-09-06T11:30:31+00:00","author":"Fatih Soysal","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"Fatih Soysal","Tahmini okuma s\u00fcresi":"10 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/"},"author":{"name":"Fatih Soysal","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"headline":"Django&#8217;da Model Tan\u0131mlama En \u0130yi Uygulamalar\u0131","datePublished":"2025-09-06T11:30:31+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/"},"wordCount":1690,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/#respond"]}],"copyrightYear":"2025","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/","name":"Django'da Model Tan\u0131mlama En \u0130yi Uygulamalar\u0131","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website"},"datePublished":"2025-09-06T11:30:31+00:00","description":"Django ile veritaban\u0131 modelleme, uygulaman\u0131z\u0131n kalbi ve omurgas\u0131d\u0131r. Do\u011fru bir \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015f modeller, verilerinizin tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6l\u00e7eklenebilirli\u011fini ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini sa\u011flar. Ancak, karma\u015f\u0131k ili\u015fkiler ve performans optimizasyonu gibi konular, yeni ba\u015flayanlar i\u00e7in zorluklar yaratabilir. Bu makale, Django modellerini tan\u0131mlama s\u00fcrecinde en iyi uygulamalar\u0131, ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131n\u0131 ve ileri d\u00fczey teknikleri kapsayarak, her seviyeden geli\u015ftiricinin daha etkili modeller olu\u015fturmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 hedefliyor.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/djangoda-model-tanimlama-en-iyi-uygulamalari\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Django&#8217;da Model Tan\u0131mlama En \u0130yi Uygulamalar\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/","name":"Fatihsoysal.com","description":"Blog - Yaz\u0131l\u0131m D\u00fcnyas\u0131 Tecr\u00fcbelerim","publisher":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/002a254750921dcfd568a99e48240dd1","name":"Fatih Soysal","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","contentUrl":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-replicate-prediction-3kgg1hgjn5rgp0cf0p5tr0jw7w-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Fatih Soysal"},"logo":{"@id":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/"},"description":"Kullan\u0131m ve kodlama m\u00fckemmeliyetini odak alan uygulamalar olu\u015fturma deneyimine sahip, profesyonel olarak 15+ y\u0131l \u00fczeri deneyime sahip bir yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi.","url":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/author\/fatihsoysal\/"}]}},"yoast_meta":{"yoast_wpseo_title":"","yoast_wpseo_metadesc":"","yoast_wpseo_canonical":""},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29015","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29015"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29015\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29015"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29015"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29015"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}