# PostgreSQL’den Tarihten G\u00fcn \u00c7\u0131karma: Ad\u0131m Ad\u0131m K\u0131lavuz<\/p>\n
PostgreSQL veritaban\u0131n\u0131zda tarih i\u015flemleri yaparken, belirli bir tarihten g\u00fcn \u00e7\u0131karma ihtiyac\u0131 s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bir durumdur. \u00d6rne\u011fin, bir m\u00fc\u015fterinin \u00fcyelik biti\u015f tarihini hesaplamak, bir sipari\u015fin teslimat tarihini belirlemek veya ge\u00e7mi\u015fe d\u00f6n\u00fck raporlar olu\u015fturmak gibi bir\u00e7ok senaryoda bu i\u015flem gereklidir. Bu makalede, PostgreSQL’de tarihten g\u00fcn \u00e7\u0131karma i\u015flemini ad\u0131m ad\u0131m, yeni ba\u015flayanlardan ileri seviye kullan\u0131c\u0131lara kadar herkesin anlayabilece\u011fi \u015fekilde a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131z. Farkl\u0131 y\u00f6ntemleri, performans optimizasyon tekniklerini ve ger\u00e7ek d\u00fcnya \u00f6rneklerini inceleyerek, PostgreSQL tarih manip\u00fclasyonunda uzmanla\u015fman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n
PostgreSQL’de Tarih ve Zaman \u0130\u015flemleri: Temel Kavramlar<\/strong><\/p>\n PostgreSQL, PostgreSQL’den G\u00fcn \u00c7\u0131karma: Yeni Ba\u015flayanlar \u0130\u00e7in Ad\u0131m Ad\u0131m K\u0131lavuz<\/strong><\/p>\n PostgreSQL’de bir tarihten g\u00fcn \u00e7\u0131karmak i\u00e7in en yayg\u0131n kullan\u0131lan fonksiyon \u00d6rnek:<\/strong> Bug\u00fcnden 7 g\u00fcn \u00f6nceki tarihi bulmak i\u00e7in:<\/p>\n Bu sorgu, Basit Kod \u00d6rne\u011fi:<\/strong><\/p>\n Bir tablomuz oldu\u011funu ve bu tablonun Bu sorgu, her sat\u0131r i\u00e7in PostgreSQL’den G\u00fcn \u00c7\u0131karma: Ger\u00e7ek Hayatta Kullan\u0131m \u00d6rnekleri ve Optimizasyon \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/strong><\/p>\n Bir e-ticaret sitesi d\u00fc\u015f\u00fcnelim. M\u00fc\u015fterilerin sipari\u015f tarihlerini ve teslimat tarihlerini kaydetti\u011fimizi varsayal\u0131m. Teslimat s\u00fcresini hesaplamak i\u00e7in, sipari\u015f tarihinden teslimat tarihini \u00e7\u0131karabiliriz. Ancak, bu s\u00fcre\u00e7te baz\u0131 optimizasyonlar yapabiliriz.<\/p>\n \u00d6rnek:<\/strong> Sipari\u015f tarihinden 5 g\u00fcn sonra teslimat yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 varsayal\u0131m. Teslimat tarihinin hesaplanmas\u0131:<\/p>\n Bu sorgu, her sipari\u015f i\u00e7in teslimat tarihini hesaplar. B\u00fcy\u00fck bir veritaban\u0131 i\u00e7in, bu sorguyu optimize etmek \u00f6nemlidir. \u00d6rne\u011fin, Optimizasyon \u0130pu\u00e7lar\u0131:<\/strong><\/p>\n * \u0130ndeksleme:<\/strong> Tarih s\u00fctunlar\u0131na indeks olu\u015fturmak, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmeleri i\u00e7in performans\u0131 art\u0131r\u0131r. PostgreSQL’de Tarihten G\u00fcn \u00c7\u0131karma: \u0130leri D\u00fczey Teknikler ve Performans Analizi<\/strong><\/p>\n \u0130leri d\u00fczey kullan\u0131m senaryolar\u0131nda, daha karma\u015f\u0131k tarih hesaplamalar\u0131 gerekebilir. \u00d6rne\u011fin, bir haftan\u0131n belirli bir g\u00fcn\u00fcn\u00fc hesaplamak veya bir ay\u0131n son g\u00fcn\u00fcn\u00fc bulmak gibi. Bu t\u00fcr hesaplamalar i\u00e7in, \u00d6rnek:<\/strong> Bir tarihin hangi haftaya ait oldu\u011funu bulmak:<\/p>\n Bu sorgu, Edge Case’ler:<\/strong><\/p>\n * Ay sonu:<\/strong> Bir tarihten belirli say\u0131da g\u00fcn \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, ay sonunun ge\u00e7ilmesi durumunda dikkatli olmak gerekir. \u00d6rne\u011fin, 31 Ocak’tan 5 g\u00fcn \u00e7\u0131karmak, Ocak ay\u0131n\u0131n sonuna ula\u015fmadan 27 Ocak’\u0131 verecektir. Ancak, 31 Ocak’tan 30 g\u00fcn \u00e7\u0131karmak, Aral\u0131k ay\u0131na ge\u00e7meyi gerektirecektir. Bu t\u00fcr durumlarda, sonu\u00e7lar\u0131n do\u011fru oldu\u011fundan emin olmak i\u00e7in dikkatli bir \u015fekilde test etmek \u00f6nemlidir. Performans Analizi:<\/strong><\/p>\n B\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmeleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, sorgu performans\u0131n\u0131 analiz etmek ve optimize etmek \u00e7ok \u00f6nemlidir. PostgreSQL’in sundu\u011fu PostgreSQL Tarih \u0130\u015flemleri: Karma\u015f\u0131k Senaryolar ve \u00c7\u00f6z\u00fcmler<\/strong><\/p>\n Ger\u00e7ek d\u00fcnya uygulamalar\u0131nda, tek bir \u00d6rnek (LAST_DAY fonksiyonu varsay\u0131m\u0131):<\/strong> Her ay\u0131n son g\u00fcn\u00fcn\u00fc bulmak ve o tarihten 10 g\u00fcn \u00f6nceki tarihi hesaplamak:<\/p>\n Bu \u00f6rnekte, PostgreSQL’de Tarih \u0130\u015flemleri: Hata Ay\u0131klama ve En \u0130yi Uygulamalar<\/strong><\/p>\n PostgreSQL’de tarih i\u015flemlerinde hata ay\u0131klama, beklenmeyen sonu\u00e7lar\u0131n nedenlerini anlamak i\u00e7in \u00f6nemlidir. Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n PostgreSQL’de tarihten g\u00fcn \u00e7\u0131karma i\u015flemi, S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular:<\/strong><\/p>\n 1. PostgreSQL’de hangi tarih ve zaman tipleri mevcuttur?<\/strong> Yazar: Fatih Soysal<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"# PostgreSQL’den Tarihten G\u00fcn \u00c7\u0131karma: Ad\u0131m Ad\u0131m K\u0131lavuz PostgreSQL veritaban\u0131n\u0131zda tarih i\u015flemleri yaparken, belirli bir tarihten g\u00fcn \u00e7\u0131karma…","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[644],"tags":[],"class_list":{"0":"post-27450","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-postgresql","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"\ndate<\/code>, timestamp<\/code>, timestamptz<\/code> gibi \u00e7e\u015fitli tarih ve zaman veri tiplerini destekler. date<\/code> tipi sadece tarih bilgisini (YYYY-MM-DD), timestamp<\/code> tipi tarih ve saati (YYYY-MM-DD HH:MM:SS), timestamptz<\/code> tipi ise tarih, saat ve zaman dilimini (YYYY-MM-DD HH:MM:SS TZ) saklar. Bu makalede a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak date<\/code> tipi \u00fczerinde duraca\u011f\u0131z, ancak anlat\u0131lan teknikler di\u011fer tarih ve zaman tipleri i\u00e7in de uyarlanabilir. PostgreSQL’in g\u00fc\u00e7l\u00fc fonksiyonlar\u0131 sayesinde, bu veri tipleri \u00fczerinde karma\u015f\u0131k i\u015flemler kolayca ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. \u00d6rne\u011fin, NOW()<\/code> fonksiyonu \u015fu anki tarihi ve saati d\u00f6nd\u00fcr\u00fcrken, CURRENT_DATE<\/code> fonksiyonu sadece bug\u00fcn\u00fcn tarihini d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. Bu fonksiyonlar, tarih hesaplamalar\u0131m\u0131z\u0131n temelini olu\u015fturacakt\u0131r.<\/p>\ndate - interval<\/code> yap\u0131s\u0131d\u0131r. interval<\/code> anahtar kelimesi, \u00e7\u0131karmak istedi\u011finiz g\u00fcn say\u0131s\u0131n\u0131 belirlemenizi sa\u011flar.<\/p>\nSELECT CURRENT_DATE - INTERVAL '7 day' AS yedi_gun_once;<\/code><\/pre>\nyedi_gun_once<\/code> adl\u0131 bir s\u00fctun alt\u0131nda bug\u00fcnden 7 g\u00fcn \u00f6nceki tarihi d\u00f6nd\u00fcrecektir. interval<\/code> ile birlikte ‘day’, ‘month’, ‘year’ gibi birimler kullan\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin, 2 ay \u00f6nceki tarihi bulmak i\u00e7in INTERVAL '2 month'<\/code> kullanabilirsiniz.<\/p>\ntarih<\/code> adl\u0131 bir date<\/code> tipi s\u00fctunu i\u00e7erdi\u011fini varsayal\u0131m. Bu tarihten 10 g\u00fcn \u00f6nceki tarihi hesaplayal\u0131m:<\/p>\nSELECT tarih, tarih - INTERVAL '10 day' AS on_gun_once\nFROM benim_tablom;<\/code><\/pre>\ntarih<\/code> s\u00fctunundaki de\u011ferden 10 g\u00fcn \u00e7\u0131kartarak on_gun_once<\/code> adl\u0131 yeni bir s\u00fctun olu\u015fturur.<\/p>\nSELECT siparis_tarihi, siparis_tarihi + INTERVAL '5 day' AS teslimat_tarihi\nFROM siparisler;<\/code><\/pre>\nsiparis_tarihi<\/code> s\u00fctununda bir indeks olu\u015fturmak sorgu performans\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rabilir. Ayr\u0131ca, gereksiz s\u00fctunlar\u0131 se\u00e7mekten ka\u00e7\u0131narak da performans\u0131 iyile\u015ftirebiliriz.<\/p>\n
\n* Gereksiz s\u00fctunlar\u0131 se\u00e7memek:<\/strong> Sadece gerekli s\u00fctunlar\u0131 se\u00e7mek, sorgu y\u00fcr\u00fctme s\u00fcresini k\u0131saltabilir.
\n* Fonksiyonel indeksler:<\/strong> Karma\u015f\u0131k tarih hesaplamalar\u0131 i\u00e7eren sorgular i\u00e7in fonksiyonel indeksler kullanmak faydal\u0131 olabilir. \u00d6rne\u011fin, siparis_tarihi + INTERVAL '5 day'<\/code> ifadesi i\u00e7in bir fonksiyonel indeks olu\u015fturabilirsiniz.<\/p>\nEXTRACT<\/code> fonksiyonu ve DATE_TRUNC<\/code> fonksiyonu faydal\u0131 olabilir.<\/p>\nSELECT EXTRACT(WEEK FROM tarih) AS hafta_numarasi\nFROM benim_tablom;<\/code><\/pre>\ntarih<\/code> s\u00fctunundaki her tarih i\u00e7in y\u0131l\u0131n ka\u00e7\u0131nc\u0131 haftas\u0131na ait oldu\u011funu d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n
\n* Zaman dilimleri:<\/strong> timestamptz<\/code> tipi kullan\u0131rken, zaman dilimlerinin do\u011fru \u015fekilde ele al\u0131nmas\u0131 \u00f6nemlidir. Farkl\u0131 zaman dilimlerinde yap\u0131lan i\u015flemlerde, beklenmedik sonu\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\nEXPLAIN<\/code> komutu, sorgu plan\u0131n\u0131 inceleyerek performans darbo\u011fazlar\u0131n\u0131 belirlememize yard\u0131mc\u0131 olur. Ayr\u0131ca, pg_stat_statements<\/code> uzant\u0131s\u0131, en s\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan sorgular\u0131 ve performanslar\u0131n\u0131 izlemek i\u00e7in kullan\u0131labilir. [fatihsoysal.com](https:\/\/fatihsoysal.com) adresinden PostgreSQL performans optimizasyonu hakk\u0131nda daha fazla bilgi edinebilirsiniz.<\/p>\nINTERVAL<\/code> kullan\u0131m\u0131 yeterli olmayabilir. \u00d6rne\u011fin, bir i\u015fletmenin belirli bir d\u00f6nemdeki sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131 analiz ederken, her ay\u0131n son g\u00fcn\u00fcn\u00fc baz alarak hesaplama yapmak gerekebilir. Bu gibi durumlarda, LAST_DAY<\/code> fonksiyonu (PostgreSQL’de yerle\u015fik de\u011fil, kendi fonksiyonunuzu yazman\u0131z gerekebilir) veya DATE_TRUNC<\/code> fonksiyonu ile birlikte INTERVAL<\/code> kullanarak \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretebilirsiniz.<\/p>\nCREATE OR REPLACE FUNCTION last_day(date) RETURNS date AS $$\n SELECT (date_trunc('month', $1) + interval '1 month - 1 day')::date;\n$$ LANGUAGE sql STABLE;\n\nSELECT last_day(tarih) AS ayin_son_gunu, last_day(tarih) - INTERVAL '10 day' AS on_gun_once\nFROM benim_tablom;<\/code><\/pre>\nlast_day<\/code> fonksiyonu her tarih i\u00e7in ay\u0131n son g\u00fcn\u00fcn\u00fc hesaplar ve ard\u0131ndan bu tarihten 10 g\u00fcn \u00f6nceki tarihi bulur. Bu fonksiyon, aylar\u0131n farkl\u0131 g\u00fcn say\u0131lar\u0131na sahip olmas\u0131n\u0131 dikkate alarak do\u011fru sonucu verir. Kendi fonksiyonunuzu olu\u015ftururken, LANGUAGE plpgsql<\/code> kullanarak daha karma\u015f\u0131k i\u015flemler ger\u00e7ekle\u015ftirebilirsiniz.<\/p>\nEXPLAIN<\/code> komutu, sorgu plan\u0131n\u0131 inceleyerek performans sorunlar\u0131n\u0131 tespit etmenize yard\u0131mc\u0131 olur. Ayr\u0131ca, sorgu sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ad\u0131m ad\u0131m inceleyerek hatalar\u0131 bulman\u0131z gerekebilir. En iyi uygulamalar aras\u0131nda, tarih ve zaman verilerini tutarl\u0131 bir \u015fekilde saklamak, her zaman zaman dilimlerini dikkate almak ve sorgu performans\u0131n\u0131 optimize etmek yer al\u0131r. [fatihsoysal.com](https:\/\/fatihsoysal.com) adresindeki blog yaz\u0131lar\u0131ndan PostgreSQL hata ay\u0131klama teknikleri hakk\u0131nda daha fazla bilgi edinebilirsiniz.<\/p>\nINTERVAL<\/code> anahtar kelimesi kullan\u0131larak kolayca ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Ancak, karma\u015f\u0131k senaryolar i\u00e7in, EXTRACT<\/code>, DATE_TRUNC<\/code> ve kendi olu\u015fturdu\u011funuz fonksiyonlar gibi daha geli\u015fmi\u015f tekniklere ihtiya\u00e7 duyabilirsiniz. Performans optimizasyonu i\u00e7in indeksleme, gereksiz s\u00fctun se\u00e7mekten ka\u00e7\u0131nma ve fonksiyonel indeksler kullanmak \u00f6nemlidir. Bu makalede ele al\u0131nan teknikleri kullanarak, PostgreSQL veritaban\u0131n\u0131zda tarih i\u015flemlerini verimli ve g\u00fcvenilir bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirebilirsiniz.<\/p>\ndate<\/code>, timestamp<\/code>, timestamptz<\/code> gibi \u00e7e\u015fitli tipler mevcuttur.
\n2. INTERVAL<\/code> anahtar kelimesi nas\u0131l kullan\u0131l\u0131r?<\/strong> date - INTERVAL 'n day'<\/code> veya date + INTERVAL 'n day'<\/code> \u015feklinde kullan\u0131l\u0131r, burada ‘n’ g\u00fcn say\u0131s\u0131n\u0131 temsil eder.
\n3. B\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmeleri i\u00e7in performans\u0131 nas\u0131l optimize edebilirim?<\/strong> \u0130ndeksleme, gereksiz s\u00fctunlar\u0131 se\u00e7memek ve fonksiyonel indeksler kullanmak performans\u0131 art\u0131r\u0131r.
\n4. Ay sonu gibi \u00f6zel durumlar\u0131 nas\u0131l ele alabilirim?<\/strong> LAST_DAY<\/code> gibi fonksiyonlar veya DATE_TRUNC<\/code> ile birlikte INTERVAL<\/code> kullanarak \u00f6zel durumlar\u0131 y\u00f6netebilirsiniz.
\n5. PostgreSQL’de tarih i\u015flemleriyle ilgili daha fazla bilgi nereden edinebilirim?<\/strong> PostgreSQL resmi dok\u00fcmanlar\u0131n\u0131 ve [fatihsoysal.com](https:\/\/fatihsoysal.com) gibi kaynaklar\u0131 inceleyebilirsiniz.<\/p>\n