# PostgreSQL’de K\u00fcm\u00fclatif Toplam Hesaplama: Ad\u0131m Ad\u0131m Rehber<\/p>\n
PostgreSQL veritaban\u0131n\u0131zda, zaman i\u00e7indeki sat\u0131\u015flar\u0131, g\u00fcnl\u00fck aktif kullan\u0131c\u0131lar\u0131 veya herhangi bir metrikteki k\u00fcm\u00fclatif toplam\u0131 hesaplaman\u0131z m\u0131 gerekiyor? Bu makale, PostgreSQL’de k\u00fcm\u00fclatif toplam hesaplaman\u0131n temelinden ileri d\u00fczey tekniklerine kadar ad\u0131m ad\u0131m bir rehber sunuyor. \u00d6rnekler ve performans optimizasyon ipu\u00e7lar\u0131yla dolu bu rehber, hem yeni ba\u015flayanlar hem de uzmanlar i\u00e7in faydal\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00d6\u011frenme Yol Haritas\u0131<\/strong><\/p>\n Bu rehber, PostgreSQL’de k\u00fcm\u00fclatif toplam hesaplamay\u0131 \u00f6\u011frenme yolculu\u011funuza rehberlik edecek \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dc\u00e7 farkl\u0131 seviyede ilerleyece\u011fiz:<\/p>\n * Yeni Ba\u015flayan:<\/strong> Temel SQL fonksiyonlar\u0131 ve basit k\u00fcm\u00fclatif toplam hesaplamalar\u0131. 1. PostgreSQL’de K\u00fcm\u00fclatif Toplam: Temel Kavramlar<\/strong><\/p>\n K\u00fcm\u00fclatif toplam (veya running total), bir veri k\u00fcmesindeki de\u011ferlerin bir \u00f6nceki de\u011ferlere eklenmesiyle olu\u015fan toplamlard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, g\u00fcnl\u00fck sat\u0131\u015f verileriniz varsa, k\u00fcm\u00fclatif toplam, her g\u00fcn\u00fcn sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n o g\u00fcne kadarki t\u00fcm sat\u0131\u015flar\u0131n toplam\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Bu, verilerin zaman i\u00e7indeki geli\u015fimini anlamak i\u00e7in olduk\u00e7a faydal\u0131d\u0131r. PostgreSQL’de bu i\u015flemi, \u00e7o\u011funlukla 2. Nas\u0131l Yap\u0131l\u0131r? Yeni Ba\u015flayanlar \u0130\u00e7in Ad\u0131m Ad\u0131m K\u00fcm\u00fclatif Toplam Hesaplama<\/strong><\/p>\n \u00d6ncelikle basit bir \u00f6rnek \u00fczerinden gidelim. Bir \u015eimdi, her g\u00fcn i\u00e7in k\u00fcm\u00fclatif toplam\u0131 hesaplayal\u0131m:<\/p>\n Bu sorgu, 3. Ger\u00e7ek D\u00fcnya \u00d6rne\u011fi: Bir E-Ticaret Sitesinin G\u00fcnl\u00fck Sipari\u015f Toplamlar\u0131<\/strong><\/p>\n Bir e-ticaret sitesinin g\u00fcnl\u00fck sipari\u015f toplamlar\u0131n\u0131 hesaplayal\u0131m. Bu sorgu \u00f6ncelikle her g\u00fcn i\u00e7in toplam sipari\u015f tutar\u0131n\u0131 hesaplar ( 4. Performans Optimizasyonu \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/strong><\/p>\n B\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmeleriyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, performans optimizasyonu \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u0130\u015fte baz\u0131 ipu\u00e7lar\u0131:<\/p>\n * \u0130ndeksler:<\/strong> 5. \u0130leri D\u00fczey Teknikler: Karma\u015f\u0131k Sorgular ve S\u0131n\u0131r Durumlar\u0131<\/strong><\/p>\n Bazen daha karma\u015f\u0131k sorgulara ihtiya\u00e7 duyabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, farkl\u0131 \u00fcr\u00fcn kategorilerine g\u00f6re k\u00fcm\u00fclatif toplam hesaplamak isteyebilirsiniz. Bu durumda, Bu sorgu, her kategori i\u00e7in ayr\u0131 bir k\u00fcm\u00fclatif toplam hesaplar.<\/p>\n 6. Performans Analizi ve \u0130yile\u015ftirme<\/strong><\/p>\n PostgreSQL’in sundu\u011fu 7. Ger\u00e7ek Hayat Senaryolar\u0131 ve Vaka \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131<\/strong><\/p>\n * Finansal Analiz:<\/strong> Hisselerin zaman i\u00e7indeki performans\u0131n\u0131 takip etmek i\u00e7in k\u00fcm\u00fclatif getiri hesaplamak. 8. PostgreSQL K\u00fcm\u00fclatif Toplam: S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular (SSS)<\/strong><\/p>\n * Pencere fonksiyonlar\u0131 nedir ve neden kullan\u0131l\u0131r?<\/strong> Pencere fonksiyonlar\u0131, bir veri k\u00fcmesinin bir alt k\u00fcmesinde (pencere) i\u015flemler yapmam\u0131z\u0131 sa\u011flar. K\u00fcm\u00fclatif toplam hesaplamak i\u00e7in idealdir. Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n PostgreSQL’de k\u00fcm\u00fclatif toplam hesaplama, verilerinizden anlaml\u0131 i\u00e7g\u00f6r\u00fcler \u00e7\u0131karmak i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7t\u0131r. Bu makalede, temel kavramlardan ileri d\u00fczey tekniklere kadar geni\u015f bir yelpazede bilgi sunuldu. Veri analizinde daha fazla ilerlemek i\u00e7in, [fatihsoysal.com](https:\/\/fatihsoysal.com) adresini ziyaret edebilirsiniz.<\/p>\n Yazar: Fatih Soysal<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"# PostgreSQL’de K\u00fcm\u00fclatif Toplam Hesaplama: Ad\u0131m Ad\u0131m Rehber PostgreSQL veritaban\u0131n\u0131zda, zaman i\u00e7indeki sat\u0131\u015flar\u0131, g\u00fcnl\u00fck aktif kullan\u0131c\u0131lar\u0131 veya herhangi…","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[644],"tags":[],"class_list":{"0":"post-26890","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-postgresql","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"\n
\n* Orta Seviye:<\/strong> Ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131, pencere fonksiyonlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 ve optimizasyon teknikleri.
\n* \u0130leri Seviye:<\/strong> Karma\u015f\u0131k sorgular, performans analizi ve s\u0131n\u0131r durumlar\u0131n\u0131n ele al\u0131nmas\u0131.<\/p>\nSUM()<\/code> fonksiyonu ile birlikte pencere fonksiyonlar\u0131 kullanarak ger\u00e7ekle\u015ftiririz. Pencere fonksiyonlar\u0131, bir veri k\u00fcmesinin bir alt k\u00fcmesinde (pencere) i\u015flemler yapmam\u0131z\u0131 sa\u011flar.<\/p>\nsatislar<\/code> adl\u0131 tablomuz olsun ve bu tabloda tarih<\/code> ve miktar<\/code> s\u00fctunlar\u0131 bulunsun:<\/p>\nCREATE TABLE satislar (\n tarih DATE,\n miktar INTEGER\n);\n\nINSERT INTO satislar (tarih, miktar) VALUES\n('2024-01-01', 10),\n('2024-01-02', 15),\n('2024-01-03', 20),\n('2024-01-04', 25);<\/code><\/pre>\nSELECT\n tarih,\n miktar,\n SUM(miktar) OVER (ORDER BY tarih) as kumulatif_toplam\nFROM\n satislar;<\/code><\/pre>\nSUM(miktar) OVER (ORDER BY tarih)<\/code> k\u0131sm\u0131yla k\u00fcm\u00fclatif toplam\u0131 hesaplar. OVER (ORDER BY tarih)<\/code> k\u0131sm\u0131, pencere fonksiyonunun tarih<\/code> s\u00fctununa g\u00f6re s\u0131ralanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Sonu\u00e7, her g\u00fcn i\u00e7in o g\u00fcne kadarki toplam sat\u0131\u015f miktar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\nsiparisler<\/code> adl\u0131 bir tablomuz olsun ve bu tabloda siparis_tarihi<\/code>, musteri_id<\/code> ve siparis_tutari<\/code> s\u00fctunlar\u0131 bulunsun. Amac\u0131m\u0131z, her g\u00fcn i\u00e7in toplam sipari\u015f tutar\u0131n\u0131n k\u00fcm\u00fclatif toplam\u0131n\u0131 hesaplamakt\u0131r.<\/p>\nSELECT\n siparis_tarihi,\n SUM(siparis_tutari) as gunluk_toplam,\n SUM(SUM(siparis_tutari)) OVER (ORDER BY siparis_tarihi) as kumulatif_toplam\nFROM\n siparisler\nGROUP BY\n siparis_tarihi\nORDER BY\n siparis_tarihi;<\/code><\/pre>\nGROUP BY<\/code> kullanarak) ve daha sonra bu g\u00fcnl\u00fck toplamlar\u0131n k\u00fcm\u00fclatif toplam\u0131n\u0131 hesaplar.<\/p>\ntarih<\/code> s\u00fctununa bir indeks eklemek, sorgunun performans\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rabilir.
\n* PARTITIONING:<\/strong> B\u00fcy\u00fck tablolar\u0131 tarih gibi bir s\u00fctuna g\u00f6re partitionlamak, sorgular\u0131 daha h\u0131zl\u0131 hale getirebilir.
\n* Sadele\u015ftirilmi\u015f Sorgular:<\/strong> Gereksiz s\u00fctunlar\u0131 se\u00e7mekten ka\u00e7\u0131n\u0131n.
\n* Materyalize G\u00f6r\u00fcn\u00fcmler:<\/strong> S\u0131k kullan\u0131lan k\u00fcm\u00fclatif toplam sorgular\u0131 i\u00e7in materyalize g\u00f6r\u00fcn\u00fcmler olu\u015fturmak performans\u0131 art\u0131rabilir. Ancak, materyalize g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerin g\u00fcncelli\u011fini korumak i\u00e7in ek maliyetler de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\nPARTITION BY<\/code> kullanarak pencere fonksiyonunu farkl\u0131 kategoriler i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilirsiniz:<\/p>\nSELECT\n kategori,\n tarih,\n miktar,\n SUM(miktar) OVER (PARTITION BY kategori ORDER BY tarih) as kumulatif_toplam\nFROM\n urun_satislari;<\/code><\/pre>\nEXPLAIN<\/code> komutu ile sorgular\u0131n\u0131z\u0131n performans\u0131n\u0131 analiz edebilirsiniz. EXPLAIN<\/code> komutu, sorgunun nas\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steren bir plan \u00fcretir. Bu plan\u0131 inceleyerek, sorgunuzun performans\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek i\u00e7in ad\u0131mlar atabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, indeks eksikli\u011fi veya yanl\u0131\u015f bir sorgu plan\u0131 tespit edebilirsiniz. Daha detayl\u0131 performans analizi i\u00e7in, PostgreSQL’in sundu\u011fu di\u011fer ara\u00e7lar\u0131 da kullanabilirsiniz.<\/p>\n
\n* Web Analiti\u011fi:<\/strong> Web sitesine gelen g\u00fcnl\u00fck ziyaret\u00e7ilerin k\u00fcm\u00fclatif toplam\u0131n\u0131 hesaplamak.
\n* \u00dcretim:<\/strong> Bir fabrikadaki g\u00fcnl\u00fck \u00fcretim miktarlar\u0131n\u0131n k\u00fcm\u00fclatif toplam\u0131n\u0131 hesaplamak.
\n* Lojistik:<\/strong> Teslimatlar\u0131n zaman i\u00e7indeki k\u00fcm\u00fclatif toplam\u0131n\u0131 takip etmek.<\/p>\n
\n* OVER<\/code> kural\u0131 ne i\u015fe yarar?<\/strong> OVER<\/code> kural\u0131, pencere fonksiyonunun nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131mlar. ORDER BY<\/code> ve PARTITION BY<\/code> gibi k\u0131s\u0131mlar\u0131 i\u00e7erir.
\n* K\u00fcm\u00fclatif toplam hesaplaman\u0131n performans\u0131n\u0131 nas\u0131l iyile\u015ftirebilirim?<\/strong> \u0130ndeksler, partitioning ve materyalize g\u00f6r\u00fcn\u00fcmler kullanarak performans\u0131 art\u0131rabilirsiniz.
\n* B\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmeleri i\u00e7in en iyi uygulama nedir?<\/strong> B\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmeleri i\u00e7in partitioning ve materyalize g\u00f6r\u00fcn\u00fcmler kullanmak \u00f6nemlidir. Ayr\u0131ca, sorgular\u0131n\u0131z\u0131 optimize etmek i\u00e7in EXPLAIN<\/code> komutunu kullan\u0131n.
\n* Farkl\u0131 s\u00fctunlara g\u00f6re k\u00fcm\u00fclatif toplam nas\u0131l hesaplan\u0131r?<\/strong> PARTITION BY<\/code> kural\u0131n\u0131 kullanarak farkl\u0131 s\u00fctunlara g\u00f6re k\u00fcm\u00fclatif toplam hesaplayabilirsiniz.<\/p>\n