# PostgreSQL: Dizi S\u00fctunundaki Her Elemana Fonksiyon Uygulamak<\/p>\n
PostgreSQL veritaban\u0131n\u0131zda dizi t\u00fcr\u00fcnde bir s\u00fctununuz var ve bu dizinin her bir eleman\u0131na ayn\u0131 fonksiyonu uygulaman\u0131z gerekiyor mu? \u00d6rne\u011fin, bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn farkl\u0131 depolardaki stok miktarlar\u0131n\u0131 tutan bir dizi s\u00fctununuz ve bu stok miktarlar\u0131n\u0131 toplam stok miktar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeniz mi gerekiyor? Bu makalede, PostgreSQL’de dizi s\u00fctunlar\u0131n\u0131n her bir eleman\u0131na fonksiyon uygulaman\u0131n farkl\u0131 y\u00f6ntemlerini, performans optimizasyonlar\u0131n\u0131 ve ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131n\u0131 ad\u0131m ad\u0131m \u00f6\u011frenece\u011fiz. Veritaban\u0131 i\u015flemlerinizde performans ve verimlili\u011fi art\u0131rmak i\u00e7in pratik \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunaca\u011f\u0131z.<\/p>\n
PostgreSQL Dizi Fonksiyonlar\u0131: Temel Kavramlar<\/strong><\/p>\n PostgreSQL, verileri dizi olarak saklamak i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir mekanizma sunar. Bir dizi, ayn\u0131 veri tipinde birden fazla de\u011feri tek bir s\u00fctunda tutmam\u0131z\u0131 sa\u011flar. Ancak, bu dizinin her bir eleman\u0131na ayr\u0131 ayr\u0131 i\u015flemler uygulamak i\u00e7in \u00f6zel fonksiyonlar kullanmam\u0131z gerekir. Bu makalede, PostgreSQL’de Dizi Elemanlar\u0131na Fonksiyon Uygulamak: Ad\u0131m Ad\u0131m K\u0131lavuz (Yeni Ba\u015flayan)<\/strong><\/p>\n \u00d6ncelikle basit bir \u00f6rnek ile ba\u015flayal\u0131m. \u00dcr\u00fcnlerin farkl\u0131 depolardaki stok miktarlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir tablo olu\u015ftural\u0131m:<\/p>\n \u015eimdi, her bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn toplam stok miktar\u0131n\u0131 hesaplamak i\u00e7in bir fonksiyon yazal\u0131m:<\/p>\n Bu fonksiyon, verilen diziyi al\u0131r ve her eleman\u0131 toplayarak toplam\u0131 d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. \u015eimdi bu fonksiyonu Bu sorgu, Ger\u00e7ek D\u00fcnya \u00d6rne\u011fi: \u00dcr\u00fcn Fiyatlar\u0131n\u0131n KDV Dahil Hesaplanmas\u0131 (Orta Seviye)<\/strong><\/p>\n Bir e-ticaret sitesinin \u00fcr\u00fcn fiyatlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir tablo oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnelim. \u00dcr\u00fcnler farkl\u0131 vergilendirme oranlar\u0131na sahip olabilir ve bu oranlar bir dizi olarak saklanmaktad\u0131r. Her \u00fcr\u00fcn i\u00e7in KDV dahil fiyat\u0131 hesaplamak istiyoruz.<\/p>\n Her KDV oran\u0131 i\u00e7in fiyat\u0131 hesaplay\u0131p, sonu\u00e7lar\u0131 birle\u015ftirecek bir fonksiyon yazal\u0131m:<\/p>\n Bu fonksiyonu kullanarak KDV dahil fiyatlar\u0131 hesaplayal\u0131m:<\/p>\n Bu \u00f6rnek, daha karma\u015f\u0131k i\u015flevsellikleri i\u00e7eren ger\u00e7ek d\u00fcnya senaryolar\u0131nda dizi fonksiyonlar\u0131n\u0131n nas\u0131l kullan\u0131labilece\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n Performans Optimizasyonu: \u0130pu\u00e7lar\u0131 ve Teknikler (\u0130leri D\u00fczey)<\/strong><\/p>\n B\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmeleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, performans optimizasyonu kritik \u00f6neme sahiptir. Dizi elemanlar\u0131na fonksiyon uygulamak, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck diziler i\u00e7in performans sorunlar\u0131na yol a\u00e7abilir. \u0130\u015fte baz\u0131 optimizasyon ipu\u00e7lar\u0131:<\/p>\n * \u0130ndeksleme:<\/strong> E\u011fer m\u00fcmk\u00fcnse, dizi s\u00fctununa indeks olu\u015fturmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n. Dizi indeksleri genellikle performans art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flamaz ve hatta performans\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrebilir. Bunun yerine, veritaban\u0131 sorgular\u0131n\u0131z\u0131 optimize etmeye odaklan\u0131n.<\/p>\n * Fonksiyon Optimizasyonu:<\/strong> Kullan\u0131lan fonksiyonlar\u0131n performans\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca verimli algoritmalar kullan\u0131n ve gereksiz i\u015flemlerden ka\u00e7\u0131n\u0131n. \u00d6rne\u011fin, d\u00f6ng\u00fcler yerine vekt\u00f6rle\u015fmi\u015f i\u015flemler kullan\u0131n.<\/p>\n * Paralelle\u015ftirme:<\/strong> PostgreSQL’in paralel i\u015flem yeteneklerinden yararlan\u0131n. B\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmeleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, sorgular\u0131 paralel olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak performans\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rabilir.<\/p>\n * Veri Yap\u0131s\u0131 Se\u00e7imi:<\/strong> E\u011fer m\u00fcmk\u00fcnse, dizi yerine daha verimli veri yap\u0131lar\u0131 kullan\u0131n. \u00d6rne\u011fin, ili\u015fkisel bir tablo kullanmak, baz\u0131 durumlarda dizilerden daha iyi performans sa\u011flayabilir. [Fatih Soysal’\u0131n](https:\/\/fatihsoysal.com) blogunda veritaban\u0131 tasar\u0131m\u0131na dair daha fazla bilgi bulabilirsiniz.<\/p>\n Edge Case’ler ve Hata Y\u00f6netimi<\/strong><\/p>\n Dizi elemanlar\u0131na fonksiyon uygularken, baz\u0131 \u00f6zel durumlar (edge case’ler) ve potansiyel hatalar ortaya \u00e7\u0131kabilir. \u00d6rne\u011fin, bo\u015f diziler, null de\u011ferler veya fonksiyonun beklenmedik girdilerle kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 gibi durumlar. Bu durumlar\u0131 ele almak i\u00e7in, fonksiyonlarda hata y\u00f6netimi mekanizmalar\u0131 kullanmak \u00f6nemlidir. \u00d6rne\u011fin, PostgreSQL Dizi \u0130\u015flemleri: Karma\u015f\u0131k Sorgular ve Optimizasyon (\u0130leri D\u00fczey)<\/strong><\/p>\n Daha karma\u015f\u0131k senaryolar i\u00e7in, \u00d6\u011frenme Yol Haritas\u0131<\/strong><\/p>\n Yeni Ba\u015flayan:<\/strong><\/p>\n * Ad\u0131m ad\u0131m a\u00e7\u0131klama: Yukar\u0131daki “Ad\u0131m Ad\u0131m K\u0131lavuz” b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc inceleyin. Orta Seviye:<\/strong><\/p>\n * Ger\u00e7ek hayat \u00f6rne\u011fi: KDV dahil fiyat hesaplama \u00f6rne\u011fi. \u0130leri D\u00fczey:<\/strong><\/p>\n * Performans analizi: Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n PostgreSQL’de dizi s\u00fctunlar\u0131n\u0131n her bir eleman\u0131na fonksiyon uygulamak, veritaban\u0131 i\u015flemlerinde b\u00fcy\u00fck esneklik sa\u011flar. Ancak, performans optimizasyonu ve hata y\u00f6netimi \u00f6nemlidir. Bu makalede ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00f6ntemler ve ipu\u00e7lar\u0131, farkl\u0131 karma\u015f\u0131kl\u0131k seviyelerindeki senaryolar i\u00e7in size rehberlik edecektir. Unutmay\u0131n, her zaman veritaban\u0131n\u0131z\u0131n \u00f6zel gereksinimlerine g\u00f6re en uygun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc se\u00e7melisiniz. Daha fazla bilgi i\u00e7in [Fatih Soysal’\u0131n](https:\/\/fatihsoysal.com) bloguna g\u00f6z atabilirsiniz.<\/p>\n S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular:<\/strong><\/p>\n 1. Bo\u015f bir dizi ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131mda ne olur?<\/strong> Fonksiyonunuzda bo\u015f dizi durumunu kontrol edip, uygun bir \u015fekilde i\u015flemelisiniz (\u00f6rne\u011fin, 0 d\u00f6nd\u00fcrmek veya \u00f6zel bir de\u011fer atamak).<\/p>\n 2. Dizi elemanlar\u0131nda NULL de\u011ferler varsa ne olur?<\/strong> NULL de\u011ferler, toplama gibi i\u015flemlerde genellikle 0 olarak kabul edilir. Ancak, fonksiyonunuzun NULL de\u011ferlerle nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmelisiniz.<\/p>\n 3. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck diziler i\u00e7in performans\u0131 nas\u0131l iyile\u015ftirebilirim?<\/strong> Paralel i\u015flem, fonksiyon optimizasyonu ve veritaban\u0131 tasar\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irerek performans\u0131 art\u0131rabilirsiniz.<\/p>\n 4. Dizi elemanlar\u0131na farkl\u0131 fonksiyonlar uygulamak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/strong> Evet, 5. Dizi s\u00fctununda farkl\u0131 veri tipleri olabilir mi?<\/strong> Hay\u0131r, PostgreSQL dizileri ayn\u0131 veri tipindeki de\u011ferleri tutar.<\/p>\n Yazar: Fatih Soysal<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"# PostgreSQL: Dizi S\u00fctunundaki Her Elemana Fonksiyon Uygulamak PostgreSQL veritaban\u0131n\u0131zda dizi t\u00fcr\u00fcnde bir s\u00fctununuz var ve bu dizinin…","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_page_subscribe_form":"","csco_page_contact_form":"","footnotes":""},"categories":[644],"tags":[],"class_list":{"0":"post-26699","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-postgresql","7":"cs-entry","8":"cs-video-wrap"},"yoast_head":"\nunnest<\/code> ve array_agg<\/code> fonksiyonlar\u0131 ile generate_series<\/code> gibi yard\u0131mc\u0131 fonksiyonlar\u0131 kullanarak bu i\u015flemi nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fimizi g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\nunnest<\/code> fonksiyonu, bir diziyi sat\u0131rlar\u0131na ay\u0131r\u0131r. Bu sayede, her bir dizi eleman\u0131 ayr\u0131 bir sat\u0131rda i\u015flenir. array_agg<\/code> fonksiyonu ise, i\u015flenmi\u015f sonu\u00e7lar\u0131 tekrar bir diziye birle\u015ftirir. generate_series<\/code> ise, say\u0131sal aral\u0131klar olu\u015fturarak yinelemeli i\u015flemler i\u00e7in faydal\u0131d\u0131r. Bu fonksiyonlar, dizi elemanlar\u0131na fonksiyon uygulaman\u0131n temelini olu\u015fturur.<\/p>\nCREATE TABLE urun_stok (\n urun_id INTEGER PRIMARY KEY,\n stok_miktarlari INTEGER[]\n);\n\nINSERT INTO urun_stok (urun_id, stok_miktarlari) VALUES\n(1, '{10, 20, 30}'),\n(2, '{5, 15, 25}');<\/code><\/pre>\nCREATE OR REPLACE FUNCTION toplam_stok(stok INTEGER[])\nRETURNS INTEGER AS $$\nDECLARE\n toplam INTEGER := 0;\nBEGIN\n FOR i IN array_lower(stok, 1)..array_upper(stok, 1) LOOP\n toplam := toplam + stok[i];\n END LOOP;\n RETURN toplam;\nEND;\n$$ LANGUAGE plpgsql;<\/code><\/pre>\nunnest<\/code> ile birlikte kullanarak her \u00fcr\u00fcn i\u00e7in toplam stok miktar\u0131n\u0131 hesaplayal\u0131m:<\/p>\nSELECT urun_id, toplam_stok(stok_miktarlari) AS toplam_stok\nFROM urun_stok;<\/code><\/pre>\nunnest<\/code> fonksiyonunu kullanmadan, her sat\u0131r i\u00e7in toplam_stok<\/code> fonksiyonunu do\u011frudan \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Bu basit bir \u00f6rnektir ve daha karma\u015f\u0131k fonksiyonlar i\u00e7in de ayn\u0131 mant\u0131k kullan\u0131labilir.<\/p>\nCREATE TABLE urunler (\n urun_id INTEGER PRIMARY KEY,\n fiyat NUMERIC,\n kdv_oranlari NUMERIC[]\n);\n\nINSERT INTO urunler (urun_id, fiyat, kdv_oranlari) VALUES\n(1, 100, '{0.18, 0.08}'),\n(2, 50, '{0.18}');<\/code><\/pre>\nCREATE OR REPLACE FUNCTION kdv_dahil_fiyat(fiyat NUMERIC, oranlar NUMERIC[])\nRETURNS NUMERIC[] AS $$\nDECLARE\n kdv_fiyatlari NUMERIC[];\nBEGIN\n FOR i IN array_lower(oranlar, 1)..array_upper(oranlar, 1) LOOP\n kdv_fiyatlari := kdv_fiyatlari || (fiyat * (1 + oranlar[i]));\n END LOOP;\n RETURN kdv_fiyatlari;\nEND;\n$$ LANGUAGE plpgsql;<\/code><\/pre>\nSELECT urun_id, fiyat, kdv_dahil_fiyat(fiyat, kdv_oranlari) AS kdv_dahil_fiyatlar\nFROM urunler;<\/code><\/pre>\nEXCEPTION<\/code> bloklar\u0131 kullanarak hatalar\u0131 yakalayabilir ve uygun bir \u015fekilde i\u015fleyebilirsiniz.<\/p>\nunnest<\/code> fonksiyonunu JOIN i\u015flemleriyle birle\u015ftirerek daha g\u00fc\u00e7l\u00fc sorgular olu\u015fturabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, farkl\u0131 tablolar\u0131ndaki dizi verilerini birle\u015ftirmek veya filtrelemek isteyebilirsiniz. Bu t\u00fcr sorgular\u0131n performans\u0131n\u0131 optimize etmek i\u00e7in, EXPLAIN ANALYZE<\/code> komutunu kullanarak sorgu plan\u0131n\u0131 analiz etmek ve gerekli indeksleri olu\u015fturmak \u00f6nemlidir. Ayr\u0131ca, WITH<\/code> deyimleri kullanarak sorgular\u0131 daha okunakl\u0131 ve optimize edilebilir hale getirebilirsiniz.<\/p>\n
\n* Basit kod \u00f6rne\u011fi: Toplam stok hesaplama \u00f6rne\u011fi.<\/p>\n
\n* Optimizasyon ipu\u00e7lar\u0131: \u0130ndeksleme ve fonksiyon optimizasyonu hakk\u0131nda bilgi.<\/p>\nEXPLAIN ANALYZE<\/code> komutu ve sorgu plan\u0131 analizi.
\n* Edge case’ler: Bo\u015f diziler, null de\u011ferler ve hata y\u00f6netimi.<\/p>\nCASE<\/code> deyimleri veya ko\u015fullu mant\u0131k kullanarak dizi elemanlar\u0131na farkl\u0131 fonksiyonlar uygulayabilirsiniz.<\/p>\n