Java Sürümleri ve Seçim Rehberi

Java, dünyanın en popüler ve güçlü programlama dillerinden biridir. Nesne yönelimli yapısı, platform bağımsızlığı ve geniş ekosistemi sayesinde web uygulamalarından mobil uygulamalara (Android), kurumsal sistemlerden büyük veri çözümlerine kadar birçok alanda yaygın olarak kullanılmaktadır. Windows 10 işletim sisteminizde Java uygulamalarını çalıştırmak veya Java ile uygulama geliştirmeye başlamak için Java Geliştirme Kiti’ni (JDK) indirip kurmanız gerekmektedir.

Bu rehberde, Windows 10 üzerinde Java JDK’yı adım adım nasıl indireceğinizi, kuracağınızı ve ortam değişkenlerini nasıl ayarlayacağınızı detaylı bir şekilde anlatacağız. Ayrıca, kurulumu doğrulayacak ve ilk “Merhaba Dünya” programınızı çalıştıracaksınız.

Java Sürümleri ve Seçim Rehberi

Java ekosistemi oldukça geniştir ve farklı ihtiyaçlara yönelik çeşitli bileşenler ve dağıtımlar sunar. Kurulum işlemine başlamadan önce, hangi Java bileşenine ve hangi dağıtıma ihtiyacınız olduğunu anlamak önemlidir.

JDK vs JRE: Geliştirme mi, Çalıştırma mı?

• JRE (Java Runtime Environment): Java uygulamalarını çalıştırmak için gereken minimum bileşen setidir. Sadece bir Java uygulamasını kullanmak isteyen son kullanıcılar için yeterlidir. Bir web sitesindeki Java tabanlı bir aracı kullanmak veya bir masaüstü uygulamasını çalıştırmak için JRE yeterlidir.
• JDK (Java Development Kit): Java uygulamaları geliştirmek için gereken her şeyi içerir. JRE’nin yanı sıra, Java kodunu derlemek için javac derleyicisini, hata ayıklama araçlarını ve diğer geliştirme yardımcı programlarını barındırır. Eğer Java ile uygulama geliştirecekseniz, JDK’ya ihtiyacınız vardır. Bu rehberde JDK kurulumuna odaklanacağız.

Oracle Java vs OpenJDK: Lisans ve Dağıtım Seçenekleri

Java’nın orijinal geliştiricisi Oracle olsa da, Java artık açık kaynaklı bir proje olan OpenJDK tarafından da desteklenmektedir. Temel farklar şunlardır:

• Oracle JDK: Oracle tarafından sağlanan resmi dağıtımdır. Eski sürümleri kişisel kullanım için ücretsiz olsa da, yeni sürümlerin ticari kullanımı belirli lisanslama koşullarına tabidir ve ücretli olabilir. Genellikle kararlılığı ve uzun süreli desteği ile bilinir.
• OpenJDK (Open Java Development Kit): Açık kaynaklı ve tamamen ücretsiz bir Java uygulamasıdır. Oracle dahil birçok şirket ve topluluk tarafından desteklenir. OpenJDK’nın birçok farklı dağıtımı bulunmaktadır (örneğin Adoptium Temurin, Azul Zulu, Amazon Corretto, Red Hat OpenJDK). Ticari kullanım için herhangi bir lisans kısıtlaması yoktur ve geliştiriciler arasında oldukça popülerdir.

Bu rehberde, ücretsiz ve yaygın olarak tercih edilen Adoptium Temurin (OpenJDK) dağıtımını kullanarak kurulum adımlarını göstereceğiz. Kurulum süreci Oracle JDK için de benzerdir, ancak indirme adımları ve lisanslama farklılık gösterebilir.

Java Sürümü Seçimi: LTS Sürümlerini Tercih Edin

Java her altı ayda bir yeni bir sürüm yayınlar. Ancak, her sürüm uzun süreli desteğe (LTS – Long Term Support) sahip değildir. Geliştirme projeleri için genellikle LTS sürümlerini tercih etmek, daha uzun süreli kararlılık ve güvenlik güncellemeleri sağlar. Mevcut LTS sürümleri arasında Java 11, Java 17 ve Java 21 bulunmaktadır. Bu rehberde örnek olarak Java 17 kullanacağız, ancak adımlar diğer LTS sürümleri için de geçerlidir.

Java Geliştirme Kiti (JDK) İndirme Adımları

Bu bölümde, Adoptium Temurin (OpenJDK) dağıtımını kullanarak Java 17 JDK’yı Windows 10 sisteminize nasıl indireceğinizi adım adım anlatacağız.

Adoptium Temurin JDK İndirme

1. Adoptium Web Sitesini Ziyaret Edin:

   Tarayıcınızı açın ve https://adoptium.net/ adresine gidin. Adoptium, OpenJDK’nın popüler ve güvenilir bir dağıtımını sunan Eclipse Vakfı’na bağlı bir projedir.

2. Sürüm ve Platform Seçimi:

   Web sitesinde genellikle en son LTS sürümü (Recommended) ve en son sürüm (Latest Release) otomatik olarak görüntülenir. Biz Java 17 LTS’i tercih edeceğiz. “LTS Release” bölümünde Java 17‘nin seçili olduğundan ve “Operating System” bölümünde Windows‘un, “Architecture” bölümünde ise x64‘ün seçili olduğundan emin olun.

   Eğer otomatik olarak doğru seçenekler gelmezse, “Other platforms” butonuna tıklayarak veya “Downloads” menüsünden istediğiniz sürümü ve platformu manuel olarak seçebilirsiniz.

3. Kurulum Paketini İndirin:

   Windows için genellikle .msi uzantılı bir yükleyici paketi bulunur. Bu paket, kurulum sürecini daha kolay hale getirir. “Download latest LTS release” veya Java 17 bölümündeki “OpenJDK 17 (LTS)” başlığının altındaki “Windows x64” ve “Installer” (MSI) seçeneğini bularak indirme işlemini başlatın.

   İndirme işlemi, internet hızınıza bağlı olarak birkaç dakika sürebilir. Dosyanın nereye kaydedildiğini (genellikle “İndirilenler” klasörü) aklınızda tutun.

Java Kurulumu ve Ortam Değişkenleri Ayarı

JDK paketini indirdikten sonra, kurulumunu gerçekleştirmeli ve sisteminizin Java komutlarını tanıması için ortam değişkenlerini ayarlamalısınız. Bu adım, Java geliştirme ortamınızın düzgün çalışması için hayati öneme sahiptir.

JDK Kurulum Sihirbazını Çalıştırma

1. İndirilen Dosyayı Çalıştırın:

   İndirdiğiniz .msi uzantılı dosyayı (örneğin, OpenJDK17U-jdk_x64_windows_hotspot_17.0.x_y.msi) bulun ve çift tıklayarak kurulum sihirbazını başlatın.

2. Kurulum Adımlarını Takip Edin:
   • Karşılama ekranında “Next” butonuna tıklayın.
   • Lisans anlaşmasını okuyun ve “I accept the terms in the License Agreement” seçeneğini işaretleyerek “Next” butonuna tıklayın.
   • Özelleştirme ekranında, genellikle varsayılan seçenekleri değiştirmeye gerek yoktur. “Next” butonuna tıklayın. (Burada “Set JAVA_HOME variable” ve “Add to PATH” seçeneklerinin işaretli olduğundan emin olun. Adoptium yükleyicisi genellikle bunları otomatik olarak yapar.)
   • Kurulum konumunu seçin. Varsayılan olarak C:\Program Files\Eclipse Adoptium\jdk-17.0.x.y\ gibi bir yola kurulur. Bu yolu not alın, çünkü Ortam Değişkenleri ayarı için ihtiyacımız olacak. “Next” butonuna tıklayın.
   • Kurulumu başlatmak için “Install” butonuna tıklayın. Yönetici izni isteyebilir, onaylayın.
   • Kurulum tamamlandığında, “Finish” butonuna tıklayın.

Ortam Değişkenlerini Ayarlama (Manuel Kontrol)

Adoptium yükleyicisi genellikle ortam değişkenlerini otomatik olarak ayarlar, ancak yine de kontrol etmek ve gerekirse manuel olarak ayarlamak önemlidir. Bu sayede, komut istemcisinden (CMD) veya herhangi bir dizinden Java komutlarını çalıştırabilirsiniz.

1. Ortam Değişkenleri Penceresini Açın:
   • Windows arama çubuğuna “ortam değişkenleri” yazın ve “Sistem ortam değişkenlerini düzenleyin” seçeneğine tıklayın.
   • Açılan “Sistem Özellikleri” penceresinde “Ortam Değişkenleri…” butonuna tıklayın.
2. JAVA_HOME Değişkenini Oluşturma/Düzenleme:
   • “Sistem değişkenleri” bölümünde “Yeni…” butonuna tıklayın (eğer yoksa) veya “JAVA_HOME” değişkenini bulup “Düzenle…” butonuna tıklayın.
   • Değişken adı: JAVA_HOME
   • Değişken değeri: JDK’yı kurduğunuz dizinin yolu. Örneğin: C:\Program Files\Eclipse Adoptium\jdk-17.0.x.y (Sondaki \bin klasörünü eklemeyin!).
   • “Tamam” butonuna tıklayın.
3. Path Değişkenini Düzenleme:
   • “Sistem değişkenleri” bölümünde “Path” değişkenini bulun ve seçin, ardından “Düzenle…” butonuna tıklayın.
   • Açılan pencerede “Yeni” butonuna tıklayın ve aşağıdaki değeri ekleyin:

     %JAVA_HOME%\bin

     Bu, sistemin JAVA_HOME değişkeninin işaret ettiği dizin altındaki bin klasörünü (Java yürütülebilir dosyalarının bulunduğu yer) aramasını sağlar.

   • Eğer %JAVA_HOME%\bin zaten listede varsa, tekrar eklemenize gerek yoktur.
   • Tüm açık pencerelerde “Tamam” butonuna tıklayarak değişiklikleri kaydedin ve kapatın.

Önemli Not: Ortam değişkenlerini değiştirdikten sonra, komut istemcisini (CMD) veya PowerShell’i kapatıp tekrar açmanız gerekmektedir. Aksi takdirde, yapılan değişiklikler mevcut oturumda algılanmayabilir.

Kurulumu Doğrulama ve İlk Java Programı

Tebrikler! Java JDK’yı başarıyla kurdunuz ve ortam değişkenlerini ayarladınız. Şimdi her şeyin doğru çalıştığından emin olmak için kurulumu doğrulayalım ve basit bir Java programı çalıştıralım.

Kurulumu Komut İstemi (CMD) ile Doğrulama

1. Komut İstemi’ni Açın:

   Windows arama çubuğuna “cmd” yazın ve “Komut İstemi” uygulamasını açın.

2. Java Sürümünü Kontrol Edin:

   Komut istemcisine aşağıdaki komutu yazın ve Enter tuşuna basın:

   java -version

   Aşağıdakine benzer bir çıktı görmelisiniz (sürüm numarası farklılık gösterebilir):

   openjdk version "17.0.x" 202x-xx-xx
   OpenJDK Runtime Environment Temurin-17.0.x+y (build 17.0.x+y)
   OpenJDK 64-Bit Server VM Temurin-17.0.x+y (build 17.0.x+y, mixed mode, sharing)

3. Java Derleyici Sürümünü Kontrol Edin:

   Java kodu derlemek için gereken javac derleyicisinin de kurulu olduğunu kontrol edelim:

   javac -version

   Aşağıdakine benzer bir çıktı görmelisiniz:

   javac 17.0.x

4. JAVA_HOME Değişkenini Kontrol Edin:

   JAVA_HOME ortam değişkeninin doğru ayarlanıp ayarlanmadığını kontrol edin:

   echo %JAVA_HOME%

   Bu komut, JAVA_HOME değişkenine atadığınız yolu (örneğin, C:\Program Files\Eclipse Adoptium\jdk-17.0.x.y) göstermelidir.

Eğer bu komutlar beklenen çıktıları veriyorsa, Java JDK kurulumunuz başarılı demektir!

İlk Java Programınızı Çalıştırma (“Merhaba Dünya”)

Şimdi Java kurulumunuzu test etmek için basit bir “Merhaba Dünya” programı yazıp çalıştıralım.

1. Java Kodu Yazın:

   Herhangi bir metin düzenleyici (Not Defteri, VS Code, Notepad++ vb.) açın ve aşağıdaki kodu yapıştırın:

   public class MerhabaDunya {
       public static void main(String[] args) {
           System.out.println("Merhaba, Java Dünyası!");
       }
   }

2. Dosyayı Kaydedin:

   Dosyayı MerhabaDunya.java adıyla, kolay erişebileceğiniz bir konuma (örneğin, C:\Users\KullaniciAdiniz\JavaProjelerim veya Masaüstü gibi) kaydedin. Dosya adının, public class tanımındaki sınıf adıyla (MerhabaDunya) tam olarak eşleştiğinden emin olun ve uzantısının .java olduğundan emin olun.

3. Komut İstemi’ni Açın ve Dizinine Gidin:

   Yeni bir komut istemi açın ve cd komutunu kullanarak MerhabaDunya.java dosyasını kaydettiğiniz dizine gidin. Örneğin:

   cd C:\Users\KullaniciAdiniz\JavaProjelerim

4. Java Kodunu Derleyin:

   Java dosyasını derlemek için aşağıdaki komutu kullanın:

   javac MerhabaDunya.java

   Bu komut başarıyla çalışırsa, aynı dizinde MerhabaDunya.class adında bir dosya oluşacaktır. Herhangi bir hata mesajı alırsanız, kodunuzda veya dosya adında bir yazım hatası olup olmadığını kontrol edin.

5. Java Programını Çalıştırın:

   Derlenmiş Java programını çalıştırmak için aşağıdaki komutu kullanın:

   java MerhabaDunya

   Ekranda aşağıdaki çıktıyı görmelisiniz:

   Merhaba, Java Dünyası!

Bu çıktıyı gördüyseniz, Java geliştirme ortamınız tamamen ayarlanmış ve çalışmaya hazırdır! Artık Java ile kendi uygulamalarınızı geliştirmeye başlayabilirsiniz.

Sonuç ve Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Bu rehberde, Windows 10 işletim sisteminizde Java Geliştirme Kiti’ni (JDK) başarıyla indirme, kurma ve ortam değişkenlerini ayarlama adımlarını öğrendiniz. Artık Java uygulamaları geliştirmek için gereken temel altyapıya sahipsiniz. Bu noktadan sonra, Java öğrenme yolculuğunuza devam edebilir, popüler IDE’lerden (IntelliJ IDEA, Eclipse, VS Code) birini kurarak daha verimli bir geliştirme ortamı oluşturabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. JDK ve JRE arasındaki temel fark nedir?
Cevap: JRE (Java Runtime Environment) sadece Java uygulamalarını çalıştırmak için yeterlidir. JDK (Java Development Kit) ise JRE’yi ve Java uygulamaları geliştirmek için gereken derleyici (javac) ve diğer araçları içerir. Geliştirme yapacaksanız JDK’ya ihtiyacınız vardır.

2. Neden JAVA_HOME ortam değişkenini ayarlamamız gerekiyor?
Cevap: JAVA_HOME, diğer programların ve araçların (örneğin, Maven, Gradle, bazı IDE’ler) Java kurulumunuzun nerede olduğunu kolayca bulmasını sağlayan bir standarttır. Path değişkenine %JAVA_HOME%\bin eklemek ise Java komutlarını (java, javac) komut istemcisinden herhangi bir dizinden doğrudan çalıştırmanıza olanak tanır.

3. Windows’ta “java is not recognized as an internal or external command” hatası alıyorum, ne yapmalıyım?
Cevap: Bu hata genellikle Path ortam değişkeninin doğru ayarlanmadığını veya komut istemcisinin ortam değişkeni değişikliklerini algılamadığını gösterir.

• Path değişkenine %JAVA_HOME%\bin yolunu doğru bir şekilde eklediğinizden emin olun.
• JAVA_HOME değişkeninin doğru JDK kurulum dizinini gösterdiğinden emin olun.
• Ortam değişkenlerini değiştirdikten sonra komut istemcisini kapatıp tekrar açtığınızdan emin olun.

4. Bilgisayarımda birden fazla Java sürümü kurulu olabilir mi? Nasıl yönetirim?
Cevap: Evet, birden fazla Java sürümü kurulu olabilir. Genellikle en son kurulan veya Path değişkeninde daha üstte yer alan sürüm varsayılan olarak kullanılır. Farklı projeler için farklı Java sürümleri gerekiyorsa, JAVA_HOME değişkenini manuel olarak değiştirebilir veya jEnv (Linux/macOS için) veya SDKMAN! (Linux/macOS için) gibi araçlar kullanarak Java sürümlerini kolayca yönetebilirsiniz. Windows için manuel olarak JAVA_HOME‘u değiştirmek veya farklı IDE’lerin kendi Java ayarlarını kullanmak yaygındır.

5. Java geliştirmek için hangi IDE’yi (Entegre Geliştirme Ortamı) kullanmalıyım?
Cevap: Birçok popüler Java IDE’si bulunmaktadır:

• IntelliJ IDEA: Genellikle en popüler ve modern IDE olarak kabul edilir. Hem ücretsiz Community sürümü hem de ücretli Ultimate sürümü bulunur.
• Eclipse: Uzun yıllardır var olan, açık kaynaklı ve güçlü bir IDE’dir. Özellikle kurumsal Java projelerinde yaygın olarak kullanılır.
• Visual Studio Code (VS Code): Java eklentileriyle birlikte hafif ama güçlü bir kod düzenleyici ve IDE benzeri bir ortam sunar. Yeni başlayanlar için iyi bir başlangıç noktası olabilir.

Seçiminiz kişisel tercihinize ve projenizin gereksinimlerine bağlıdır.