Power Automate’te AI Builder ile Yapılandırılmış JSON Çıktısı Kullanımı: Detaylı Rehber
Günümüz iş dünyasında veri, karar alma süreçlerinin ve otomasyonun temelini oluşturur. Ancak ham ve yapılandırılmamış verilerle çalışmak, çoğu zaman zaman alıcı ve hataya açık olabilir. Microsoft Power Automate ve AI Builder, bu zorluğu aşmak için güçlü bir kombinasyon sunar. Özellikle AI Builder’ın yapılandırılmış JSON çıktısı özelliği, manuel veri girişini ortadan kaldırarak iş akışlarını otomatikleştirme ve verileri anlamlı hale getirme konusunda devrim niteliğinde fırsatlar sunar. Bu makalede, AI Builder ile nasıl yapılandırılmış JSON çıktısı alacağınızı ve Power Automate akışlarınızda bu çıktıyı etkin bir şekilde nasıl kullanacağınızı adım adım inceleyeceğiz.
AI Builder ve Yapılandırılmış JSON Çıktısının Temelleri
Dijital dönüşümün hızla devam ettiği çağımızda, işletmelerin verileri etkin bir şekilde yönetmesi ve kullanması kritik önem taşımaktadır. Yapılandırılmış veriler, bu süreçte otomasyonun ve analizin temelini oluşturur.
AI Builder Nedir?
AI Builder, Microsoft Power Platform’un yapay zeka yeteneklerini kod yazmaya gerek kalmadan (low-code) iş uygulamalarınıza entegre etmenizi sağlayan bir özelliktir. Önceden eğitilmiş modelleri (örneğin, kartvizit okuma, kategori sınıflandırma) kullanabilir veya kendi özel modellerinizi (örneğin, belge işleme, nesne algılama) oluşturabilirsiniz. Bu sayede, geliştiriciler ve iş analistleri, Power Apps, Power Automate ve Power Virtual Agents gibi platformlarda yapay zeka gücünden faydalanabilirler.
Yapılandırılmış Veri Çıktısının Önemi
Yapılandırılmamış veriler (örneğin, e-postalar, belgeler, resimler) çoğu zaman büyük bir potansiyel taşır ancak bu potansiyeli ortaya çıkarmak zordur. Yapılandırılmış veri çıktısı, bu ham verilerden belirli alanları, tabloları veya listeleri önceden tanımlanmış bir formatta ayıklayarak onları işlenebilir ve analiz edilebilir hale getirir. Bu, otomasyon akışlarının veriyi daha kolay tüketmesini ve anlamlandırmasını sağlar.
Neden JSON?
JSON (JavaScript Object Notation), hafif, okunabilir ve makine tarafından kolayca ayrıştırılabilir bir veri değişim formatıdır. Web servisleri ve API’ler arasında veri alışverişi için endüstri standardı haline gelmiştir. AI Builder’ın yapılandırılmış JSON çıktısı sunması, Power Automate gibi platformların bu veriyi doğrudan ve sorunsuz bir şekilde işlemesine olanak tanır. JSON’un hiyerarşik yapısı, karmaşık veri setlerinin bile düzenli bir şekilde temsil edilmesini kolaylaştırır.
Geleneksel Yöntemlere Karşı Avantajları
Geleneksel olarak, yapılandırılmamış verilerden bilgi çıkarmak manuel süreçler (insan gücüyle veri girişi) veya karmaşık özel kodlama gerektiriyordu. Bu yöntemler yavaş, maliyetli ve hataya açıktı. AI Builder ile yapılandırılmış JSON çıktısı kullanmak, bu süreçleri otomatikleştirerek verimliliği artırır, insan hatasını azaltır ve işletmelerin daha hızlı ve doğru kararlar almasına yardımcı olur. Özellikle belge işleme gibi yoğun veri girişine dayalı süreçlerde büyük avantaj sağlar.
AI Builder’da Özel Bir Model Oluşturma ve JSON Çıktısı Yapılandırma
AI Builder’ın gücü, özel ihtiyaçlarınıza göre kendi modellerinizi eğitme yeteneğinde yatar. Yapılandırılmış JSON çıktısı elde etmek için genellikle “Belge İşleme” (Document Processing) modeli kullanılır.
Model Türünü Seçme (Örn: Belge İşleme)
AI Builder portalına girdikten sonra, “Modeller” bölümünden yeni bir model oluşturma seçeneğini seçmelisiniz. Genellikle faturalar, sözleşmeler veya formlar gibi belgelerden yapılandırılmış veri çıkarmak için “Belge İşleme” modelini tercih ederiz. Bu model, belirli alanları, tabloları ve onay kutularını otomatik olarak algılamak ve çıkarmak için tasarlanmıştır.
Alanları Tanımlama ve Veri Türlerini Belirleme
Modelinizi oluşturmaya başladığınızda, belge türünüzden çıkarmak istediğiniz alanları tanımlamanız gerekir. Örneğin, bir faturadan “Fatura Numarası”, “Müşteri Adı”, “Toplam Tutar” gibi alanları belirleyebilirsiniz. Her alan için uygun veri türünü (metin, sayı, tarih vb.) seçmek, AI Builder’ın veriyi doğru formatta işlemesine yardımcı olur. Ayrıca, birden fazla öğe içeren tabloları (örneğin, fatura kalemleri) da tanımlayabilirsiniz.
Yapılandırılmış Çıktı Ayarlarını Yapılandırma
Belge işleme modelinde, tanımladığınız alanların ve tabloların çıktısını JSON formatında almayı sağlamak için özel bir yapılandırmaya gerek yoktur; AI Builder bu verileri varsayılan olarak yapılandırılmış bir şekilde sunar. Önemli olan, eğitim sırasında her bir alanı doğru bir şekilde etiketlemenizdir. Bu etiketleme, modelin belirli alanları belgelerden güvenilir bir şekilde tanımasını sağlar.
Model Eğitimi ve Yayımlama
Alanları tanımladıktan sonra, modelinizi eğitmek için en az beş örnek belge yüklemeniz ve her bir belge üzerinde tanımladığınız alanları manuel olarak etiketlemeniz gerekir. Ne kadar çok ve çeşitli örnek belge sağlarsanız, modeliniz o kadar doğru ve güvenilir olacaktır. Eğitim tamamlandıktan sonra, modelinizi test etmeli ve doğruluğundan emin olduktan sonra “Yayımla” düğmesine tıklayarak kullanıma açmalısınız. Yayımlanan bir model, Power Automate akışlarınızda kullanılabilir hale gelir.
Power Automate Akışında AI Builder Modelini Entegre Etme
AI Builder modelinizi yayımladıktan sonra, onu Power Automate akışlarınıza kolayca entegre edebilirsiniz. Bu, manuel süreçleri otomatikleştirmek için kapıyı aralar.
Akış Tetikleyicisini Belirleme
Power Automate akışınızın ne zaman çalışacağını belirleyen bir tetikleyici seçmelisiniz. Bu, bir e-posta geldiğinde (örneğin, yeni bir fatura ekiyle), bir SharePoint klasörüne dosya yüklendiğinde veya belirli bir zamanlamaya göre olabilir. Örneğin, “SharePoint’te bir dosya oluşturulduğunda” tetikleyicisi, belirli bir klasöre yüklenen belgeleri işlemek için idealdir.
AI Builder Eylemini Ekleme
Tetikleyiciyi ayarladıktan sonra, akışınıza “AI Builder” bağlayıcısından ilgili eylemi eklemelisiniz. Belge işleme modelleri için “Belgelerden bilgi ayıkla” (Extract information from documents) eylemini kullanacaksınız. Bu eylem, yayımladığınız AI Builder modelini çağırarak belgelerden yapılandırılmış veriyi çıkarmasını sağlar.
Model Girişlerini Yapılandırma
“Belgelerden bilgi ayıkla” eylemini ekledikten sonra, hangi modeli kullanacağınızı ve işlenecek belgeyi belirtmeniz gerekir. Model açılır listesinden yayımladığınız özel belge işleme modelinizi seçin. Belge için genellikle tetikleyiciden gelen dosya içeriğini (örneğin, SharePoint’ten gelen dosyanın içeriği) ve dosya adını sağlarsınız. Eğer belgenin türü belirli bir formatta (PDF, JPG vb.) ise, bu bilgiyi de sağlayabilirsiniz.
Çıktıyı Görüntüleme ve Anlama
AI Builder eylemi başarıyla çalıştığında, çıktısı dinamik içerik olarak Power Automate’te kullanılabilir hale gelir. Bu çıktı, AI Builder modelinizin belirlediği tüm alanları ve tabloları içeren yapılandırılmış bir JSON nesnesidir. Örneğin, bir faturadan çıkarılan “Fatura Numarası” veya “Toplam Tutar” gibi değerlere doğrudan erişebilirsiniz. Bu çıktının yapısını anlamak, sonraki adımlarda veriyi doğru bir şekilde ayrıştırmak için kritik öneme sahiptir.
Yapılandırılmış JSON Çıktısını Ayrıştırma ve Kullanma
AI Builder’dan gelen ham JSON çıktısı, doğrudan kullanılamaz. Power Automate’teki “JSON Ayrıştırma” eylemi sayesinde bu çıktıyı kolayca işleyebilir ve akışınızın diğer adımlarında kullanabilirsiniz.
“JSON Ayrıştırma” Eylemini Kullanma
AI Builder eyleminden sonra, Power Automate akışınıza “JSON Ayrıştırma” (Parse JSON) eylemini ekleyin. Bu eylem, JSON çıktısını daha yönetilebilir ve dinamik içerik olarak erişilebilir hale getirir. “İçerik” (Content) alanına, AI Builder eyleminden gelen JSON çıktısını (genellikle body('AI_Builder_Eylemi_Adı')['predictionOutput'] veya benzeri bir ifade) yerleştirmeniz gerekir.
JSON Şemasını Oluşturma
JSON Ayrıştırma eyleminin en önemli adımı, doğru bir JSON şeması sağlamaktır. Şema, JSON verinizin yapısını tanımlar ve Power Automate’in hangi alanlara erişebileceğini anlamasını sağlar. Şemayı oluşturmanın en kolay yolu, AI Builder çıktısından gelen örnek bir JSON çıktısını kopyalayıp “Şema Oluşturmak için Örnek Yükle” (Generate from sample) seçeneğini kullanmaktır. AI Builder’ın test ekranından veya Power Automate’teki bir önceki çalıştırmanın çıktısından bu örneği alabilirsiniz. Şema, her alanın adını, veri türünü ve yapısını (nesne, dizi vb.) belirtir.
{
"type": "object",
"properties": {
"fields": {
"type": "object",
"properties": {
"InvoiceNumber": {
"type": "object",
"properties": {
"value": {
"type": "string"
},
"confidence": {
"type": "number"
}
}
},
"CustomerName": {
"type": "object",
"properties": {
"value": {
"type": "string"
},
"confidence": {
"type": "number"
}
}
},
"TotalAmount": {
"type": "object",
"properties": {
"value": {
"type": "number"
},
"confidence": {
"type": "number"
}
}
}
}
},
"tables": {
"type": "array",
"items": {
"type": "object",
"properties": {
"rows": {
"type": "array",
"items": {
"type": "object",
"properties": {
"cells": {
"type": "array",
"items": {
"type": "object",
"properties": {
"value": {
"type": "string"
}
}
}
}
}
}
}
}
}
}
}
}
Ayrıştırılan Verilere Erişme
Şemayı sağladıktan sonra, "JSON Ayrıştırma" eyleminin çıktısı, Power Automate'teki dinamik içerik listesinde belirgin bir şekilde görünür. Artık "Fatura Numarası", "Müşteri Adı" veya "Toplam Tutar" gibi alanlara doğrudan erişebilir ve bunları akışınızın sonraki adımlarında kullanabilirsiniz. Örneğin, bu verileri bir SharePoint listesine, bir Excel tablosuna veya bir veritabanına kaydedebilirsiniz.
Verileri Diğer Eylemlerde Kullanma
Ayrıştırılan veriler, Power Automate'in sunduğu yüzlerce bağlayıcı ve eylemle birlikte kullanılabilir. Örneğin:
- Fatura verilerini bir SharePoint listesine ekleme.
- Müşteri bilgilerini bir CRM sistemine (örneğin, Dynamics 365) kaydetme.
- Toplam tutarı bir onay e-postasına dahil etme.
- Tablo verilerini bir Excel dosyasına yazma (Apply to each döngüsü içinde).
Bu entegrasyonlar, iş süreçlerinizin büyük ölçüde otomatikleşmesini ve manuel veri girişinden kaynaklanan hataların ortadan kalkmasını sağlar.
Gelişmiş Senaryolar ve Hata Yönetimi
Gerçek dünya senaryoları her zaman mükemmel değildir. AI Builder ve Power Automate ile çalışırken, gelişmiş senaryoları ve hata yönetimini ele almak, akışlarınızın sağlamlığını artırır.
Koşullu Mantık Uygulama
AI Builder'dan gelen veriler, modelin güvenilirlik puanları (confidence score) ile birlikte gelir. Bu puanları kullanarak koşullu mantık uygulayabilirsiniz. Örneğin, bir alanın güvenilirlik puanı belirli bir eşiğin altındaysa (örneğin, %80), bu veriyi manuel inceleme için bir onay sürecine gönderebilir veya bir uyarı e-postası tetikleyebilirsiniz. Bu, hatalı verilerin sisteminize girmesini engellemeye yardımcı olur.
Döngülerle Çalışma (Apply to each)
Eğer AI Builder modeliniz bir belgeden tablo verileri (örneğin, fatura kalemleri) çıkarıyorsa, bu verileri işlemek için "Apply to each" (Her biri için uygula) döngüsünü kullanmanız gerekir. JSON Ayrıştırma eyleminden gelen tablo çıktısı bir dizi (array) olduğundan, bu döngü her bir satırı veya öğeyi ayrı ayrı işlemenizi sağlar. Örneğin, her bir fatura kalemini ayrı bir SharePoint listesi öğesi olarak kaydedebilirsiniz.
Hata Yakalama ve Yeniden Deneme Mekanizmaları
AI Builder eylemi veya JSON Ayrıştırma eylemi başarısız olabilir (örneğin, belge bozuksa veya şema uyuşmazlığı varsa). Akışlarınızın kırılmasını önlemek için hata yakalama mekanizmaları eklemek önemlidir. Power Automate'te "Deneme/Yakala" (Try/Catch) benzeri bir yapı oluşturmak için "Yapılandır" (Configure run after) ayarlarını kullanabilirsiniz. Bir eylem başarısız olursa, alternatif bir yol izleyebilir (örneğin, yöneticilere bildirim gönderme, belgeyi bir hata klasörüne taşıma) veya belirli bir gecikmeyle yeniden deneme (retry) politikaları uygulayabilirsiniz.
Boş veya Eksik Veri Durumları
AI Builder bazen belirli alanları bir belgeden çıkaramayabilir. Bu durumda, ilgili alan boş (null) veya eksik olabilir. Akışınızın bu durumları ele alması gerekir. Örneğin, bir alana erişmeden önce empty() veya coalesce() gibi ifadeler kullanarak boş değerleri kontrol edebilir ve varsayılan değerler atayabilirsiniz. Bu, akışınızın beklenmedik hatalarla karşılaşmasını engeller.
En İyi Uygulamalar ve İpuçları
AI Builder ve Power Automate ile çalışırken verimliliği ve güvenilirliği artırmak için bazı en iyi uygulamaları takip etmek önemlidir.
Model Eğitimi için Kaliteli Veri Kullanımı
AI Builder modelinizin doğruluğu, onu eğitmek için kullandığınız verinin kalitesiyle doğrudan orantılıdır. Çeşitli, temsili ve temiz örnek belgeler kullanın. Farklı düzenlere, yazı tiplerine ve kalitelere sahip belgeler eklemek, modelin genelleme yeteneğini artırır. Minimum beş belge yerine, mümkünse daha fazla belgeyle (örneğin, 10-20) eğitim yapın.
Şema Tasarımında Dikkat Edilmesi Gerekenler
JSON şemanızın doğru ve eksiksiz olması, Power Automate'in veriyi doğru bir şekilde ayrıştırması için hayati öneme sahiptir. Şemayı örnek çıktıdan otomatik olarak oluşturmak iyi bir başlangıçtır, ancak bazen manuel düzeltmeler gerekebilir. Özellikle isteğe bağlı (optional) alanlar veya dinamik içerikler için şemayı dikkatlice gözden geçirin. Şemayı küçük ve yönetilebilir tutmaya çalışın.
Güvenlik ve Performans İpuçları
- Veri Güvenliği: Hassas verileri işlerken, Power Automate ve AI Builder'ın güvenlik ve uyumluluk standartlarına uyduğundan emin olun. Verilerin nerede saklandığını ve kimlerin erişebileceğini kontrol edin.
- Performans: Büyük belgeler veya yüksek hacimli işlemler için Power Automate akışınızın performansını optimize edin. Gereksiz eylemlerden kaçının ve paralel dallanma gibi özellikleri değerlendirin. AI Builder eylemi biraz zaman alabilir, bu nedenle zaman aşımı (timeout) ayarlarını göz önünde bulundurun.
- Lisanslama: AI Builder ve Power Automate kullanımının lisanslama maliyetlerini anlayın. Özellikle yüksek hacimli belge işleme durumlarında bu önemlidir.
Sürüm Kontrolü ve İzleme
AI Builder modellerinizi güncellediğinizde veya Power Automate akışlarınızda değişiklik yaptığınızda sürüm kontrolü yapın. Akışlarınızı düzenli olarak izleyin ve olası hataları veya performans sorunlarını tespit etmek için Power Automate'in analiz araçlarını kullanın. Başarısız olan akış çalıştırmalarını inceleyerek sorunları gidermeyi öğrenin.
Gerçek Dünya Uygulamaları ve Gelecek Perspektifi
AI Builder'ın yapılandırılmış JSON çıktısı yeteneği, birçok iş sürecini dönüştürme potansiyeline sahiptir.
Fatura İşleme Otomasyonu
En yaygın kullanım senaryolarından biri, fatura işleme otomasyonudur. Gelen faturalardan (PDF, resim) fatura numarası, tedarikçi adı, toplam tutar ve kalem detayları gibi bilgileri otomatik olarak çıkarıp bir ERP sistemine, finans yazılımına veya SharePoint listesine kaydetmek, muhasebe departmanlarının iş yükünü önemli ölçüde azaltır.
Sözleşme Veri Çıkarma
Hukuk departmanları veya insan kaynakları birimleri, sözleşmelerden (örneğin, kira sözleşmeleri, iş sözleşmeleri) belirli maddeleri, tarihleri, tarafları veya önemli koşulları çıkarmak için AI Builder'ı kullanabilir. Bu, sözleşme yönetimini ve uyumluluk denetimlerini kolaylaştırır.
Müşteri Geri Bildirimlerini Analiz Etme
Müşteri geri bildirim formlarından veya anketlerden belirli alanları (örneğin, müşteri adı, ürün puanı, yorumlar) çıkararak bu verileri analiz için bir veritabanına aktarabilirsiniz. Bu, müşteri memnuniyetini ölçmek ve ürün/hizmet iyileştirmeleri için değerli içgörüler elde etmek için kullanılabilir.
AI Builder'ın Geleceği ve Yeni Özellikler
Microsoft, AI Builder'ı sürekli olarak geliştirmekte ve yeni modeller ile özellikler eklemektedir. Gelecekte daha gelişmiş belge anlama, doğal dil işleme yetenekleri ve daha entegre yapay zeka deneyimleri bekleyebiliriz. Bu gelişmeler, iş süreçlerini daha da akıllı ve otomatik hale getirme potansiyelini artıracaktır.
Sonuç
AI Builder ve Power Automate'in yapılandırılmış JSON çıktısı yeteneği, işletmelerin yapılandırılmamış verilerden değer yaratma biçimini temelden değiştirmektedir. Manuel veri girişini ve hataya açık süreçleri ortadan kaldırarak, verimliliği artırır, maliyetleri düşürür ve çalışanların daha stratejik görevlere odaklanmasını sağlar. Bu rehberde ele alınan adımları ve en iyi uygulamaları takip ederek, siz de kendi otomasyon akışlarınızı oluşturabilir ve iş süreçlerinizi yapay zeka ile güçlendirebilirsiniz. Yapılandırılmış JSON çıktısı, Power Platform ekosisteminde veri odaklı otomasyonun kilidini açan anahtardır.
SSS (Sık Sorulan Sorular)
AI Builder JSON çıktısı neden bu kadar önemli?
AI Builder'ın JSON çıktısı, yapılandırılmamış verileri (belgeler, resimler vb.) kolayca işlenebilir, makine dostu bir formata dönüştürür. Bu, Power Automate gibi araçların bu veriyi otomatik olarak ayrıştırmasını, kullanmasını ve diğer sistemlere entegre etmesini sağlayarak manuel veri girişini ve insan hatasını ortadan kaldırır.
JSON şeması nasıl oluşturulur?
Power Automate'teki "JSON Ayrıştırma" eylemi içinde, AI Builder eyleminden gelen örnek bir JSON çıktısını kullanarak "Şema Oluşturmak için Örnek Yükle" seçeneğini kullanabilirsiniz. Bu, şemayı otomatik olarak oluşturmanın en kolay yoludur.
AI Builder'dan gelen hatalarla Power Automate'te nasıl başa çıkılır?
Akışınızda "Yapılandır" (Configure run after) ayarlarını kullanarak hata yakalama mantığı uygulayabilirsiniz. Örneğin, bir AI Builder eylemi başarısız olursa, bir yöneticiye bildirim gönderebilir veya belgeyi manuel inceleme için farklı bir klasöre taşıyabilirsiniz. Ayrıca, güvenilirlik puanlarını kontrol ederek düşük puanlı verileri işaretleyebilirsiniz.
Hangi AI Builder modelleri yapılandırılmış JSON çıktısını destekler?
Özellikle "Belge İşleme" (Document Processing) modeli, faturalar, sözleşmeler ve özel formlar gibi belgelerden yapılandırılmış alanları ve tabloları JSON formatında çıkarmak için tasarlanmıştır. Diğer modellerin (örneğin, Nesne Algılama) çıktıları da yapılandırılmış olabilir, ancak "Belge İşleme" bu konuda en kapsamlı yeteneği sunar.
Power Automate'te AI Builder JSON çıktısını kullanmanın maliyeti nedir?
AI Builder ve Power Automate kullanımı, Microsoft Power Platform lisanslama modeline tabidir. AI Builder, genellikle Power Apps veya Power Automate lisanslarına ek olarak AI Builder kredileri şeklinde lisanslanır. Kullanım hacminize (işlenen belge sayısı gibi) bağlı olarak maliyetler değişebilir. En güncel lisanslama bilgileri için Microsoft'un resmi web sitesini kontrol etmeniz önerilir.