WordPress’i Ubuntu Üzerine Docker Compose ile Kurulumu: Kapsamlı Bir Rehber
WordPress, dünya genelinde en popüler içerik yönetim sistemidir (CMS). Bloglardan e-ticaret sitelerine kadar geniş bir yelpazede web siteleri oluşturmak için kullanılır. Geleneksel olarak WordPress, bir web sunucusu (Apache veya Nginx), bir veritabanı (MySQL veya MariaDB) ve PHP çalıştırma ortamı gerektirir. Bu bileşenlerin ayrı ayrı kurulması ve yapılandırılması, özellikle yeni başlayanlar için karmaşık ve zaman alıcı olabilir. İşte bu noktada Docker ve Docker Compose devreye girerek bu süreci büyük ölçüde basitleştirir ve modernize eder.
Bu makalede, WordPress’i Ubuntu işletim sistemi üzerine Docker Compose kullanarak nasıl kuracağınızı adım adım detaylı bir şekilde açıklayacağız. Bu yöntem, uygulamanızı ve bağımlılıklarını izole edilmiş, taşınabilir ve tutarlı bir ortamda çalıştırmanıza olanak tanır.
Neden WordPress’i Docker Compose ile Kurmalısınız?
Geleneksel kurulum yöntemlerine kıyasla Docker Compose ile WordPress kurmanın birçok avantajı vardır:
* İzolasyon: Her bileşen (WordPress, veritabanı) kendi izole edilmiş kapsayıcısında çalışır. Bu, bağımlılık çakışmalarını önler ve sisteminizin geri kalanını etkilemeden her bileşeni bağımsız olarak yönetmenizi sağlar.
* Taşınabilirlik: Docker Compose dosyası, tüm kurulum yapılandırmasını içerir. Bu dosyayı başka bir Docker yüklü sunucuya taşıyarak WordPress kurulumunuzu saniyeler içinde yeniden oluşturabilirsiniz. Bu, geliştirme, test ve üretim ortamları arasında tutarlılık sağlar.
* Kolay Kurulum ve Yönetim: Tek bir komutla tüm WordPress ortamını (web sunucusu, PHP, veritabanı) ayağa kaldırabilir veya durdurabilirsiniz. Karmaşık manuel yapılandırmalara gerek kalmaz.
* Versiyon Kontrolü: WordPress, PHP, MySQL gibi bileşenlerin belirli versiyonlarını Docker imajları aracılığıyla kolayca belirleyebilir ve yönetebilirsiniz. Bu, beklenmedik uyumluluk sorunlarının önüne geçer.
* Kaynak Verimliliği: Sanal makinelere kıyasla kapsayıcılar daha hafif ve daha az kaynak tüketir, bu da daha verimli bir sunucu kullanımına olanak tanır.
Bu rehber, temel Linux komut bilgisine sahip ve sudo ayrıcalıklarına sahip bir Ubuntu kullanıcısı olduğunuzu varsaymaktadır.
Ön Gereksinimler
Başlamadan önce aşağıdaki maddelerin hazır olduğundan emin olun:
* Ubuntu İşletim Sistemi: Tercihen Ubuntu 20.04 LTS veya 22.04 LTS gibi güncel bir sürüm.
* İnternet Bağlantısı: Docker ve diğer bağımlılıkları indirmek için gereklidir.
* sudo Ayrıcalıkları: Kurulum adımlarının çoğu sudo komutu gerektirecektir.
* Temel Terminal Bilgisi: Linux komut satırında gezinme ve temel komutları çalıştırma yeteneği.
Adım 1: Ubuntu Sistemini Güncelleme
Herhangi bir kurulum işlemine başlamadan önce Ubuntu sisteminizin güncel olduğundan emin olmak iyi bir uygulamadır. Bu, potansiyel uyumluluk sorunlarını önler ve en son güvenlik yamalarına sahip olmanızı sağlar.
sudo apt update
sudo apt upgrade -y
apt update komutu, paket listelerini güncellerken, apt upgrade -y komutu yüklü paketleri en son sürümlerine yükseltir. -y bayrağı, tüm sorulara otomatik olarak “evet” yanıtı vermenizi sağlar.
Adım 2: Docker Engine Kurulumu
WordPress kapsayıcılarını çalıştırmak için öncelikle Docker Engine’i kurmamız gerekiyor.
Önceki Docker Sürümlerini Kaldırma (İsteğe Bağlı)
Eğer sisteminizde daha önce Docker’ın eski bir sürümü yüklüyse, temiz bir kurulum için bunları kaldırmanız önerilir:
for pkg in docker.io docker-doc docker-compose docker-compose-v2 podman-docker containerd runc; do sudo apt remove $pkg; done
Gerekli Bağımlılıkları Yükleme
Docker deposuna HTTPS üzerinden erişmek için bazı paketlere ihtiyacımız var:
sudo apt install ca-certificates curl gnupg lsb-release -y
* ca-certificates: SSL sertifikalarını doğrulamak için gereklidir.
* curl: URL’lerden veri indirmek için kullanılır.
* gnupg: GPG anahtarlarını yönetmek için gereklidir.
* lsb-release: Linux Standart Base (LSB) bilgilerini sağlar.
Docker’ın Resmi GPG Anahtarını Ekleme
Docker’ın resmi deposundan indirdiğimiz paketlerin güvenilir olduğunu doğrulamak için GPG anahtarını eklememiz gerekiyor:
sudo mkdir -p /etc/apt/keyrings
curl -fsSL https://download.docker.com/linux/ubuntu/gpg | sudo gpg --dearmor -o /etc/apt/keyrings/docker.gpg
Bu komut, Docker’ın GPG anahtarını indirir ve /etc/apt/keyrings dizinine kaydeder.
Docker Deposunu Ekleme
Şimdi Docker’ın stabil deposunu apt kaynak listenize ekleyin:
echo \
"deb [arch=$(dpkg --print-architecture) signed-by=/etc/apt/keyrings/docker.gpg] https://download.docker.com/linux/ubuntu \
$(lsb_release -cs) stable" | sudo tee /etc/apt/sources.list.d/docker.list > /dev/null
Bu komut, sisteminizin mimarisine ve Ubuntu sürümüne uygun Docker deposunu sources.list.d dizinine ekler.
Docker Engine’i Kurma
Depoyu ekledikten sonra, paket listesini tekrar güncelleyin ve Docker Engine’i kurun:
sudo apt update
sudo apt install docker-ce docker-ce-cli containerd.io docker-buildx-plugin docker-compose-plugin -y
Bu komutlar, Docker Engine (docker-ce), Docker CLI (docker-ce-cli), containerd (kapsayıcı çalışma zamanı), Docker Buildx (gelişmiş derleme yetenekleri) ve Docker Compose eklentisini kurar.
Docker Kurulumunu Doğrulama
Docker’ın başarıyla kurulup kurulmadığını test etmek için basit bir “hello-world” kapsayıcısı çalıştırabilirsiniz:
sudo docker run hello-world
Eğer “Hello from Docker!” mesajını görüyorsanız, Docker başarıyla kurulmuştur.
Docker Komutlarını sudo Olmadan Çalıştırma
Her Docker komutunu sudo ile çalıştırmak yerine, kullanıcınızı docker grubuna ekleyerek bu kısıtlamayı kaldırabilirsiniz:
sudo usermod -aG docker $USER
Bu komutu çalıştırdıktan sonra, değişikliğin etkili olması için oturumu kapatıp tekrar açmanız veya aşağıdaki komutu çalıştırmanız gerekir:
newgrp docker
Artık sudo kullanmadan docker komutlarını çalıştırabilirsiniz.
Adım 3: WordPress Proje Dizini Oluşturma
WordPress kurulumunuz için tüm dosyaları barındıracak bir dizin oluşturalım. Bu dizin, docker-compose.yml dosyasını ve WordPress’in kalıcı verilerini (temalar, eklentiler, yüklemeler ve veritabanı) içerecektir.
mkdir wordpress-docker
cd wordpress-docker
Bu dizin içinde, WordPress ve MySQL için gerekli yapılandırmaları içeren docker-compose.yml dosyasını oluşturacağız.
Adım 4: docker-compose.yml Dosyasını Oluşturma
docker-compose.yml dosyası, WordPress uygulamanızın tüm hizmetlerini (servislerini), ağlarını ve depolama birimlerini tanımlayan merkezi yapılandırma dosyasıdır. Bu dosyayı wordpress-docker dizini içinde oluşturacağız.
nano docker-compose.yml
Aşağıdaki içeriği dosyaya yapıştırın. Bu yapılandırma, bir WordPress hizmeti ve bir MySQL veritabanı hizmeti tanımlar.
version: '3.8'
services:
wordpress:
image: wordpress:latest
container_name: wordpress-app
ports:
- "80:80"
environment:
WORDPRESS_DB_HOST: db:3306
WORDPRESS_DB_USER: wordpressuser
WORDPRESS_DB_PASSWORD: YOUR_WORDPRESS_DB_PASSWORD
WORDPRESS_DB_NAME: wordpress_db
volumes:
- ./wp-content:/var/www/html/wp-content
depends_on:
- db
restart: unless-stopped
db:
image: mysql:8.0
container_name: wordpress-db
environment:
MYSQL_ROOT_PASSWORD: YOUR_MYSQL_ROOT_PASSWORD
MYSQL_USER: wordpressuser
MYSQL_PASSWORD: YOUR_WORDPRESS_DB_PASSWORD
MYSQL_DATABASE: wordpress_db
volumes:
- ./db_data:/var/lib/mysql
restart: unless-stopped
volumes:
wp-content:
db_data:
docker-compose.yml Dosyasının Açıklaması:
* version: '3.8': Docker Compose dosyasının kullanılan versiyonunu belirtir. Genellikle en son stabil versiyonu kullanmak iyi bir uygulamadır.
* services:: Uygulamanızı oluşturan her bir hizmeti tanımlar. Burada iki ana hizmetimiz var: wordpress ve db.
* wordpress:
* image: wordpress:latest: WordPress’in en son resmi Docker imajını kullanacağımızı belirtir. İsterseniz wordpress:6.4-php8.2-apache gibi belirli bir sürümü de kullanabilirsiniz.
* container_name: wordpress-app: Kapsayıcıya okunabilir bir isim verir.
* ports: - "80:80": Sunucunuzun 80 numaralı portunu (sol taraf) WordPress kapsayıcısının 80 numaralı portuna (sağ taraf) eşler. Bu, web tarayıcınızdan sunucunuzun IP adresini veya alan adını kullanarak WordPress’e erişmenizi sağlar. Eğer sunucunuzda başka bir servis 80 portunu kullanıyorsa, sol tarafı 8080:80 gibi farklı bir portla değiştirebilirsiniz.
* environment:: WordPress’in veritabanı bağlantı bilgilerini tanımlayan ortam değişkenlerini içerir.
* WORDPRESS_DB_HOST: db:3306: Veritabanı hizmetinin adını (db) ve portunu belirtir. Docker Compose aynı ağda olduğu için db hizmet adını doğrudan kullanabilir.
* WORDPRESS_DB_USER, WORDPRESS_DB_PASSWORD, WORDPRESS_DB_NAME: WordPress’in veritabanına bağlanmak için kullanacağı kullanıcı adı, parola ve veritabanı adıdır. YOUR_WORDPRESS_DB_PASSWORD kısmını güçlü ve benzersiz bir parolayla değiştirmeyi unutmayın!
* volumes: - ./wp-content:/var/www/html/wp-content: WordPress’in wp-content dizinini (temalar, eklentiler, yüklemeler) ana makinenizdeki ./wp-content dizinine bağlar. Bu, kapsayıcı yeniden oluşturulsa bile verilerinizin kalıcı olmasını sağlar.
* depends_on: - db: WordPress hizmetinin db hizmeti başlatılana kadar başlamamasını sağlar.
* restart: unless-stopped: Kapsayıcının beklenmedik bir şekilde durması veya sunucunun yeniden başlatılması durumunda otomatik olarak yeniden başlamasını sağlar.
* db:
* image: mysql:8.0: MySQL veritabanının 8.0 sürümünü kullanacağımızı belirtir. İsterseniz mariadb:latest gibi başka bir veritabanı imajı da kullanabilirsiniz.
* container_name: wordpress-db: Kapsayıcıya okunabilir bir isim verir.
* environment:: MySQL veritabanı için gerekli ortam değişkenlerini içerir.
* MYSQL_ROOT_PASSWORD: YOUR_MYSQL_ROOT_PASSWORD: MySQL root kullanıcısının parolasıdır. YOUR_MYSQL_ROOT_PASSWORD kısmını güçlü ve benzersiz bir parolayla değiştirmeyi unutmayın!
* MYSQL_USER, MYSQL_PASSWORD, MYSQL_DATABASE: WordPress tarafından kullanılacak veritabanı kullanıcısı, parolası ve veritabanı adıdır. WordPress hizmetindeki değerlerle eşleşmelidir.
* volumes: - ./db_data:/var/lib/mysql: MySQL veritabanı dosyalarını ana makinenizdeki ./db_data dizinine bağlar. Bu, veritabanı verilerinizin kalıcı olmasını sağlar.
* restart: unless-stopped: MySQL kapsayıcısının beklenmedik bir şekilde durması veya sunucunun yeniden başlatılması durumunda otomatik olarak yeniden başlamasını sağlar.
* volumes:: Bu bölümde tanımlanan isimli birimler, docker-compose.yml dosyasında services bölümünde kullanılan bind mount’ların (bağlama noktalarının) açıklamasını sağlar. Aslında . ile belirtilen bind mount’lar için bu bölüm zorunlu değildir, ancak iyi bir uygulama olarak gösterilebilir. Burada ./wp-content ve ./db_data yerel dizinlere bağlandığı için bu bölümde ayrıca tanımlanmalarına gerek yoktur, ancak genel bir örnek olarak bırakılmıştır.
Dosyayı kaydedin ve kapatın (Nano’da Ctrl+O, Enter, Ctrl+X).
Önemli Güvenlik Notu: YOUR_WORDPRESS_DB_PASSWORD ve YOUR_MYSQL_ROOT_PASSWORD yer tutucularını gerçek, güçlü ve benzersiz parolalarla değiştirdiğinizden emin olun. Aynı parolayı her iki yer için de kullanmayın.
Adım 5: WordPress’i Docker Compose ile Başlatma
Şimdi docker-compose.yml dosyasını kullanarak WordPress uygulamasını başlatabiliriz. wordpress-docker dizininde olduğunuzdan emin olun.
docker compose up -d
* docker compose up: docker-compose.yml dosyasında tanımlanan tüm hizmetleri (WordPress ve veritabanı) oluşturur ve başlatır.
* -d (detached mode): Kapsayıcıları arka planda çalıştırır, böylece terminaliniz serbest kalır.
Komutu çalıştırdıktan sonra Docker imajları indirilecek (eğer daha önce indirilmemişse) ve kapsayıcılar oluşturulup başlatılacaktır. Bu işlem biraz zaman alabilir, özellikle ilk çalıştırmada.
Kapsayıcı Durumunu Kontrol Etme
Kapsayıcıların durumunu kontrol etmek için aşağıdaki komutu kullanabilirsiniz:
docker compose ps
Her iki hizmetin (wordpress-app ve wordpress-db) durumunun Up (çalışıyor) olması gerekir.
Kapsayıcı Loglarını Görüntüleme
Kapsayıcıların başlangıç sürecini veya olası hataları izlemek için loglarını görüntüleyebilirsiniz:
docker compose logs -f
Ctrl+C ile log izlemeyi durdurabilirsiniz.
Adım 6: WordPress Kurulumunu Tamamlama
Kapsayıcılar başarıyla başlatıldıktan sonra, WordPress’in web tabanlı kurulum arayüzüne erişebilirsiniz.
Web tarayıcınızı açın ve sunucunuzun IP adresini veya alan adını ziyaret edin:
* http://your_server_ip_address
* http://your_domain.com
Eğer docker-compose.yml dosyasında portu 8080:80 olarak değiştirdiyseniz, http://your_server_ip_address:8080 adresini kullanmanız gerekecektir.
WordPress kurulum ekranı sizi karşılayacaktır. Dil seçimi, site başlığı, kullanıcı adı, parola ve e-posta adresi gibi bilgileri girerek kurulumu tamamlayın. Bu adımlar geleneksel WordPress kurulumuyla aynıdır.
Kurulum tamamlandıktan sonra WordPress yönetici paneline yönlendirileceksiniz. Tebrikler, WordPress’i Docker Compose ile başarıyla kurdunuz!
Adım 7: WordPress ve Docker Compose’u Yönetme
WordPress kurulumunuzu Docker Compose ile yönetmek oldukça basittir. İşte bazı temel komutlar:
WordPress Uygulamasını Durdurma
Tüm hizmetleri durdurmak için:
docker compose stop
WordPress Uygulamasını Başlatma
Durdurulmuş hizmetleri yeniden başlatmak için:
docker compose start
WordPress Uygulamasını Yeniden Başlatma
Tüm hizmetleri durdurup tekrar başlatmak için:
docker compose restart
WordPress Uygulamasını Tamamen Kaldırma
Kapsayıcıları, ağları ve isimsiz birimleri kaldırmak için:
docker compose down
Eğer veritabanı verilerini veya wp-content dizinindeki dosyaları da kaldırmak istiyorsanız (bu işlem tüm verilerinizi silecektir, dikkatli olun!):
docker compose down -v
Bu komut, db_data ve wp-content dizinlerinde tutulan kalıcı verileri de siler.
Kapsayıcı İçine Erişim
WordPress veya veritabanı kapsayıcısının içine komut çalıştırmak için:
docker exec -it wordpress-app bash # WordPress kapsayıcısı için
docker exec -it wordpress-db bash # MySQL kapsayıcısı için
Bu komutlar sizi kapsayıcının shell ortamına bağlar. Örneğin, WordPress kapsayıcısı içinde wp-cli komutlarını çalıştırabilir veya MySQL kapsayıcısı içinde veritabanına bağlanabilirsiniz.
WordPress veya MySQL İmajlarını Güncelleme
WordPress veya MySQL’in yeni bir sürümü çıktığında, imajları güncelleyebilir ve kapsayıcıları yeniden oluşturabilirsiniz:
docker compose pull # En son imajları indirir
docker compose up -d # Kapsayıcıları yeni imajlarla yeniden oluşturur ve başlatır
Bu işlem, mevcut verilerinizi etkilemeden WordPress ve veritabanı yazılımlarını güncelleyecektir (çünkü verileriniz kalıcı birimlerde saklanır).
Adım 8: Güvenlik ve İleri Düzey Konular (Kısaca)
Bu kurulum rehberi temel bir WordPress kurulumunu kapsar. Üretim ortamları için ek güvenlik ve optimizasyon adımları düşünülmelidir:
Güçlü Parolalar
Her zaman güçlü, benzersiz parolalar kullanın ve bunları düzenli olarak değiştirin.
Güvenlik Duvarı (UFW)
Ubuntu’nuzda bir güvenlik duvarı (örneğin UFW) etkinleştirerek yalnızca gerekli portlara (80 ve/veya 443) izin verin.
sudo ufw allow 80/tcp
sudo ufw allow 443/tcp # HTTPS için
sudo ufw enable
HTTPS ve SSL Sertifikaları
Bir üretim ortamında web sitenizin HTTPS üzerinden yayın yapması kritik öneme sahiptir. Bunun için bir ters proxy (Nginx veya Caddy gibi) kullanabilir ve Let’s Encrypt ile ücretsiz SSL sertifikaları alabilirsiniz. Bu, docker-compose.yml dosyanıza ek bir hizmet olarak eklenebilir.
Yedekleme Stratejisi
Veritabanı ve wp-content dizininin düzenli yedeklerini almak, veri kaybını önlemek için hayati öneme sahiptir. Docker birimlerini yedeklemek için çeşitli yöntemler mevcuttur.
Özel Dockerfile Kullanımı
Eğer WordPress kurulumunuz için ek PHP uzantılarına veya özel yapılandırmalara ihtiyacınız varsa, kendi Dockerfile dosyanızı oluşturarak özel bir WordPress imajı derleyebilirsiniz.
Performans Optimizasyonu
Önbellekleme eklentileri, CDN kullanımı ve veritabanı optimizasyonu gibi WordPress’e özgü performans iyileştirmelerini düşünebilirsiniz.
Sonuç
Bu makalede, WordPress’i Ubuntu üzerine Docker Compose ile nasıl kuracağınızı adım adım öğrendiniz. Bu yöntem, WordPress kurulumunuzu basitleştirir, yönetimi kolaylaştırır ve taşınabilir bir ortam sağlar. Docker’ın sunduğu izolasyon ve tutarlılık sayesinde, geliştirme ve üretim ortamları arasında sorunsuz bir geçiş yapabilir, WordPress sitelerinizi daha verimli bir şekilde yönetebilirsiniz.
Artık Docker Compose ile WordPress’in gücünü keşfetmeye hazırsınız. Bu temel kurulumu kullanarak, ihtiyaçlarınıza göre daha karmaşık ve güvenli WordPress ortamları oluşturmak için ileri düzey Docker ve WordPress yapılandırmalarını araştırmaya devam edebilirsiniz.