Erişilebilirlik: Dürüst Geri Bildirim Arıyorum
Web sitenizin herkes tarafından erişilebilir olduğundan emin misiniz? Milyonlarca insan, görme, işitme, hareket kabiliyeti veya bilişsel engeller nedeniyle web’i farklı şekillerde deneyimliyorlar. Erişilebilirlik, herkesin web sitenizi kullanabilmesi, anlayabilmesi ve içeriklerinden yararlanabilmesi anlamına gelir. Bu makale, web sitenizin erişilebilirliğini iyileştirmek için adım adım bir rehber sunarak, dürüst geri bildirim almanın yollarını ve erişilebilirlik testlerini nasıl yapacağınızı açıklayacaktır. Daha fazla bilgi için fatihsoysal.com sitesini ziyaret edebilirsiniz.
Erişilebilirliğin Temel Kavramları Nelerdir?
Erişilebilirlik, web tasarımının ve geliştirmenin tüm yönlerini kapsayan geniş bir kavramdır. Temel olarak, herkesin web içeriğinize eşit erişim sağlamak anlamına gelir. Bu, engelli kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılamak için web sitenizi tasarlamanız ve geliştirmeniz gerektiği anlamına gelir. Örneğin, görme engelli bir kullanıcı için web sitenizi sesli okuyucu ile uyumlu hale getirmeniz gerekir. Benzer şekilde, hareket kabiliyeti sınırlı bir kullanıcı için web sitenizin klavye ile gezinilebilir olması önemlidir. Bu kavramı daha iyi anlamak için, sıklıkla kullanılan WCAG (Web İçerik Erişilebilirliği Yönergeleri) standartlarını incelemek önemlidir. WCAG, web içeriğinin erişilebilirliğini sağlamak için üç seviyede rehberlik sunar: A, AA ve AAA. A seviyesi temel erişilebilirlik gereksinimlerini tanımlar, AA seviyesi daha yüksek bir erişilebilirlik düzeyi sunar ve AAA seviyesi en yüksek erişilebilirlik düzeyini temsil eder. Hedefiniz, mümkün olduğunca yüksek bir WCAG uyumluluğu sağlamaktır. Bunun için çeşitli araçlar ve teknikler kullanılabilir.
Web Sitenizi Erişilebilir Hale Getirmek İçin Nasıl Adım Adım İlerleyebilirsiniz?
Web sitenizin erişilebilirliğini iyileştirmek için izleyebileceğiniz adım adım bir yaklaşım şunlardır:
- HTML Yapısını Kontrol Edin: Uygun HTML etiketlerini kullanarak anlamlı ve mantıklı bir sayfa yapısı oluşturun. Başlıklar (
) ve diğer yapısal elemanlar, ekran okuyucular ve diğer yardımcı teknolojiler için çok önemlidir. Örneğin, bir resim için alternatif metin (
altözniteliği) kullanmayı unutmayın.
- Kontrast Oranlarını Gözden Geçirin: Arka plan ve metin renkleri arasındaki kontrast oranını WCAG standartlarına uygun hale getirin. Kontrast kontrol araçları kullanarak kontrast oranlarını kontrol edebilirsiniz. Düşük kontrast, görme engelli kullanıcılar için okunabilirliği zorlaştırır.
- Klavye Navigasyonunu Sağlayın: Kullanıcıların klavye ile tüm web sitenizde gezinmelerini sağlayın. Tüm etkileşimli elemanlar (butonlar, bağlantılar vb.) klavye ile odaklanabilir ve etkinleştirilebilir olmalıdır. Tab tuşuyla gezinmeyi test edin.
- Alternatif Metinleri Kullanın: Tüm resimler için açıklayıcı ve anlamlı alternatif metinler kullanın. Bu, görme engelli kullanıcıların resimlerin içeriğini anlamalarını sağlar.
- Uygun Başlıklar ve Etiketler Kullanın: Sayfalarınız için açıklayıcı ve anlamlı başlıklar (
</code>) ve başlık etiketleri (<code><br /> <h1></code> – <code></p> <h6></code>) kullanın. Bu, hem arama motorları hem de ekran okuyucular için önemlidir.</li> </ol> <h2>Erişilebilirlik Testleri Nasıl Yapılır?</h2> <p>Web sitenizin erişilebilirliğini test etmek için çeşitli yöntemler kullanabilirsiniz. Bunlar şunlardır:</p> <ul> <li><strong>Manuel Testler:</strong> Kendi başınıza, farklı yardımcı teknolojiler kullanarak web sitenizi test edebilirsiniz. Klavye kullanarak gezinme, ekran okuyucu ile içerikleri dinleme gibi testleri yapabilirsiniz.</li> <li><strong>Otomatik Test Araçları:</strong> Erişilebilirlik test araçları, web sitenizin erişilebilirlik sorunlarını otomatik olarak tespit etmenize yardımcı olabilir. Bunlardan bazıları ücretsiz, bazıları ise ücretlidir. Bu araçlar size WCAG uyumluluğu hakkında detaylı raporlar sağlar. Bazı popüler örnekler arasında WAVE, Lighthouse ve aXe bulunur.</li> <li><strong>Kullanıcı Testi:</strong> Farklı engelli gruplarından insanlarla kullanıcı testleri yaparak, web sitenizin gerçek kullanıcı deneyimini değerlendirebilirsiniz. Bu, en etkili geri bildirim yöntemlerinden biridir.</li> </ul> <h2>Erişilebilirliği İyileştirmek İçin İleri Düzey Teknikler Nelerdir?</h2> <p>Temel adımların ötesinde, erişilebilirliği daha da geliştirmek için kullanabileceğiniz bazı ileri teknikler vardır:</p> <ul> <li><strong>ARIA Özellikleri:</strong> ARIA (Accessible Rich Internet Applications), HTML’in erişilebilirliğini genişletmek için ek özellikler sağlar. Karmaşık interaktif elemanlar için ARIA özelliklerini kullanarak ekran okuyucuların bu elemanları daha iyi anlamalarını sağlayabilirsiniz. Örneğin, bir modal pencerenin açık olduğunu belirtmek için ARIA rollerini kullanabilirsiniz.</li> <li><strong>JavaScript Erişilebilirliği:</strong> JavaScript kodunuzun erişilebilirliği dikkate alarak yazılmalıdır. Dinamik içerik güncellemeleri sırasında erişilebilirliği korumak için dikkatli olmak gerekir. Örneğin, JavaScript kullanarak oluşturulan interaktif elemanlar için uygun ARIA özelliklerini eklemelisiniz.</li> <li><strong>Semantik HTML Kullanımı:</strong> Anlamlı HTML etiketlerini kullanarak web sitenizin içeriğini doğru bir şekilde yapılandırın. Bu, ekran okuyucular ve diğer yardımcı teknolojiler için daha kolay anlaşılır hale getirir.</li> </ul> <div style="background-color: #ffffe0; padding: 10px; border: 1px solid #e0e0e0; margin-bottom: 10px;"> <strong>Uzman İpucu:</strong> CSS’i düzgün kullanarak web sitenizin görünümünü değiştirmek yerine, HTML’in kendisini kullanarak anlam katın. Bu, hem erişilebilirlik hem de SEO açısından daha iyidir. </div> <h2>Gerçek Dünya Senaryoları: Vaka Analizleri</h2> <p>Bir e-ticaret sitesinin erişilebilirlik sorunları ve çözümleri:</p> <p><strong>Problem:</strong> Bir e-ticaret sitesinin ürün sayfaları, düşük kontrastlı metinler, anlamsız alt metinler ve klavye navigasyonunda sorunlar içeriyordu. Bu, görme engelli ve hareket kabiliyeti sınırlı kullanıcılar için ürünlerin incelenmesini ve satın alınmasını zorlaştırıyordu.</p> <p><strong>Çözüm:</strong> WCAG standartlarına uygun kontrast oranları sağlandı. Tüm resimler için açıklayıcı alt metinler eklendi. Klavye navigasyonu iyileştirildi ve tüm etkileşimli elemanlara erişilebilirlik özelliklerini eklendi. Sonuç olarak, kullanıcı deneyimi gelişti ve daha geniş bir kullanıcı kitlesine hizmet verildi.</p> <h2>Erişilebilirlik İçin Performans Karşılaştırması</h2> <table> <tr> <th>Yöntem</th> <th>Performans</th> <th>Erişilebilirlik</th> </tr> <tr> <td>Sadece CSS ile Görsel Düzenleme</td> <td>Genellikle iyi</td> <td>Düşük (Semantik eksikliği nedeniyle)</td> </tr> <tr> <td>Semantik HTML ve CSS</td> <td>İyi</td> <td>Yüksek</td> </tr> <tr> <td>JavaScript ile Dinamik İçerik (uygun ARIA ile)</td> <td>Orta (JavaScript performansına bağlı)</td> <td>Yüksek (ARIA ile doğru kullanıldığında)</td> </tr> </table> <h2>Sonuç</h2> <p>Web sitenizin erişilebilirliğini iyileştirmek, herkesin web içeriğinize eşit erişim sağlamanıza olanak tanır. Bu, hem etik bir zorunluluktur hem de işletmeniz için büyük bir avantajdır. Yukarıda belirtilen adımları izleyerek, web sitenizin erişilebilirliğini önemli ölçüde artırabilirsiniz. Erişilebilirlik, bir kez tamamlanıp unutulacak bir görev değildir; sürekli bir iyileştirme süreci gerektirir. Daha fazla bilgi ve kaynak için <a href="https://fatihsoysal.com">fatihsoysal.com</a> sitesini ziyaret edebilirsiniz.</p> <h3>Sıkça Sorulan Sorular</h3> <ul> <li><strong>Erişilebilirliğin önemi nedir?</strong> Erişilebilirlik, web sitenizi daha geniş bir kitleye açar, daha kapsayıcı bir marka imajı oluşturmanıza yardımcı olur ve yasal uyumluluğu sağlar.</li> <li><strong>Erişilebilirlik testleri ne sıklıkla yapılmalıdır?</strong> Web sitenizde önemli değişiklikler yapıldıktan sonra, düzenli aralıklarla erişilebilirlik testleri yapılması önerilir.</li> <li><strong>WCAG standartları nedir?</strong> WCAG (Web İçerik Erişilebilirliği Yönergeleri), web içeriğinin erişilebilirliğini sağlamak için uluslararası standartlardır.</li> <li><strong>Erişilebilirlik test araçları pahalı mıdır?</strong> Bazı araçlar ücretsizdir, ancak daha gelişmiş özellikler sunan araçlar ücretli olabilir.</li> <li><strong>Erişilebilirlik iyileştirmeleri, web sitesinin performansını etkiler mi?</strong> Doğru yapıldığında, erişilebilirlik iyileştirmelerinin performans üzerinde olumsuz bir etkisi olması gerekmez. Ancak, aşırı JavaScript kullanımı performansı etkileyebilir.</li> </ul> <div style="background-color: #f2dede; padding: 10px; border: 1px solid #ebccd1; margin-top: 20px;"> <strong>Dikkat:</strong> Erişilebilirlik test araçları, tüm sorunları tespit edemeyebilir. Manuel testler ve kullanıcı geri bildirimleri de gereklidir. </div> <h3>Öğrenme Yol Haritası</h3> <h4>Yeni Başlayanlar İçin:</h4> <ul> <li>Temel HTML etiketlerini öğrenin.</li> <li>WCAG standartlarının temel prensiplerini anlayın.</li> <li>Kontrast oranı kontrol araçlarını kullanmayı öğrenin.</li> <li>Basit manuel erişilebilirlik testleri yapın.</li> </ul> <h4>Orta Seviye:</h4> <ul> <li>ARIA özelliklerini ve kullanımını öğrenin.</li> <li>Otomatik erişilebilirlik test araçlarını kullanın.</li> <li>Klavye navigasyonunu iyileştirmenin yollarını öğrenin.</li> <li>Daha gelişmiş manuel testler yapın.</li> </ul> <h4>İleri Düzey:</h4> <ul> <li>JavaScript’in erişilebilirlik üzerindeki etkisini anlayın.</li> <li>Karmaşık interaktif elemanların erişilebilirliğini iyileştirin.</li> <li>Kullanıcı testleri yapın.</li> <li>WCAG standartlarını en yüksek seviyede uygulamayı hedefleyin.</li> </ul> <p>Yazar: Fatih Soysal</p> </div> <div class="cs-entry__footer"> <div class="cs-entry__footer-left"> <div class="cs-entry__post-meta" ><div class="cs-meta-author"><a class="cs-meta-author-link url fn n" href="https://fatihsoysal.com/blog/author/fatihsoysal/"><span class="cs-meta-author-by">by</span><span class="cs-meta-author-name">Fatih Soysal</span></a></div><div class="cs-meta-comments"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/erisilebilirlik-durust-geri-bildirim-ariyorum/#respond" class="comments-link" >0</a></div></div> </div> <div class="cs-entry__footer-right"> <div class="cs-share"> <a class="cs-share__link" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer.php?text=Eri%C5%9Filebilirlik%3A%20D%C3%BCr%C3%BCst%20Geri%20Bildirim%20Ar%C4%B1yorum&u=https://fatihsoysal.com/blog/erisilebilirlik-durust-geri-bildirim-ariyorum/"> <i class="cs-icon cs-icon-facebook"></i> </a> <a class="cs-share__link" target="_blank" href="https://twitter.com/share?t=Eri%C5%9Filebilirlik%3A%20D%C3%BCr%C3%BCst%20Geri%20Bildirim%20Ar%C4%B1yorum&url=https://fatihsoysal.com/blog/erisilebilirlik-durust-geri-bildirim-ariyorum/"> <i class="cs-icon cs-icon-twitter-x"></i> </a> <a class="cs-share__link" target="_blank" href="https://t.me/share/url?url=%5BURL%5D&text=https://fatihsoysal.com/blog/erisilebilirlik-durust-geri-bildirim-ariyorum/"> <i class="cs-icon cs-icon-telegram"></i> </a> <a class="cs-share__link cs-share__copy-link" target="_blank" href="https://fatihsoysal.com/blog/erisilebilirlik-durust-geri-bildirim-ariyorum/"> <i class="cs-icon cs-icon-link"></i> </a> </div> </div> </div> <div class="cs-entry__comments" id="comments"> <div class="cs-entry__comments-header"> <div class="cs-entry__comments-left"> <div class="cs-entry__comments-heading">Yorumlar</div> <div class="cs-entry__comments-description h2">İçeriği beğendiniz mi? Bir tartışma başlatın veya görüşlerinizi paylaşın.</div> </div> <div class="cs-entry__comments-right"> <div class="cs-entry__comments-toggle"> <span class="cs-button" role="button" aria-label="Yorumlar"> <span>Yorum Yaz</span> </span> </div> </div> </div> <div class="cs-entry__comments-inner"> <div id="respond" class="comment-respond"> <h2 id="reply-title" class="comment-reply-title">Bir yanıt yazın <small><a rel="nofollow" id="cancel-comment-reply-link" href="/blog/erisilebilirlik-durust-geri-bildirim-ariyorum/#respond" style="display:none;">Yanıtı iptal et</a></small></h2><form action="https://fatihsoysal.com/blog/wp-comments-post.php" method="post" id="commentform" class="comment-form" novalidate><p class="comment-notes"><span id="email-notes">E-posta adresiniz yayınlanmayacak.</span> <span class="required-field-message">Gerekli alanlar <span class="required">*</span> ile işaretlenmişlerdir</span></p><p class="comment-form-comment"><textarea id="comment" name="comment" cols="45" rows="8" maxlength="65525" required="required" aria-required="true" placeholder="Your Comment *"></textarea></p><p class="comment-form-author"><input id="author" name="author" type="text" value="" size="30" aria-required='true' placeholder="Your Name *" /></p> <p class="comment-form-email"><input id="email" name="email" type="email" value="" size="30" aria-required='true' placeholder="Your E-mail *" /></p> <p class="comment-form-cookies-consent"><input id="wp-comment-cookies-consent" name="wp-comment-cookies-consent" type="checkbox" value="yes"><label for="wp-comment-cookies-consent">Save my name and email in this browser for the next time I comment.</label></p> <p class="form-submit"><button name="submit" type="submit" id="submit" class="submit" value="Yorum gönder" />Gönder </button> <input type='hidden' name='comment_post_ID' value='29518' id='comment_post_ID' /> <input type='hidden' name='comment_parent' id='comment_parent' value='0' /> </p><p style="display: none;"><input type="hidden" id="akismet_comment_nonce" name="akismet_comment_nonce" value="246b157388" /></p><p style="display: none !important;" class="akismet-fields-container" data-prefix="ak_"><label>Δ<textarea name="ak_hp_textarea" cols="45" rows="8" maxlength="100"></textarea></label><input type="hidden" id="ak_js_1" name="ak_js" value="17"/><script> document.getElementById( "ak_js_1" ).setAttribute( "value", ( new Date() ).getTime() ); </script> </p></form> </div><!-- #respond --> </div> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <section class="cs-read-next"> <h2 class="cs-read-next__heading"> Aşağıdaki içerikler de ilgilinizi çekebilir: </h2> <div class="cs-read-next__list cs-posts-area__archive"> <article class="cs-read-next__item post-29519 post type-post status-publish format-standard category-genel cs-entry cs-video-wrap"> <div class="cs-entry__outer"> <div class="cs-entry__inner cs-entry__content"> <div class="cs-entry__info"> <h2 class="cs-entry__title"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/40k-satir-ai-platformu-sohbetler-ile-gelistirme/">40K Satır AI Platformu: Sohbetler İle Geliştirme<div class="cs-entry__post-meta" ><div class="cs-meta-date">14 Eylül 2025</div></div></a></h2> </div> </div> </div> </article> <article class="cs-read-next__item post-29520 post type-post status-publish format-standard category-genel cs-entry cs-video-wrap"> <div class="cs-entry__outer"> <div class="cs-entry__inner cs-entry__content"> <div class="cs-entry__info"> <h2 class="cs-entry__title"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/yapay-zeka-nedir-ainin-temellerinden-ileri-duzey-uygulamalarina/">Yapay Zeka Nedir? AI’nın Temellerinden İleri Düzey Uygulamalarına<div class="cs-entry__post-meta" ><div class="cs-meta-date">14 Eylül 2025</div></div></a></h2> </div> </div> </div> </article> <article class="cs-read-next__item post-29521 post type-post status-publish format-standard category-genel cs-entry cs-video-wrap"> <div class="cs-entry__outer"> <div class="cs-entry__inner cs-entry__content"> <div class="cs-entry__info"> <h2 class="cs-entry__title"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/kong-kumelerini-anlamak-ve-yonetmek/">Kong Kümelerini Anlamak ve Yönetmek<div class="cs-entry__post-meta" ><div class="cs-meta-date">14 Eylül 2025</div></div></a></h2> </div> </div> </div> </article> <article class="cs-read-next__item post-29522 post type-post status-publish format-standard category-genel cs-entry cs-video-wrap"> <div class="cs-entry__outer"> <div class="cs-entry__inner cs-entry__content"> <div class="cs-entry__info"> <h2 class="cs-entry__title"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/django-ve-pgbouncer-ile-uretim-ortaminda-olceklenebilirlik-tuzaklar-cozumler-ve-hayatta-kalma-ipuclari/">Django ve PgBouncer ile Üretim Ortamında Ölçeklenebilirlik: Tuzaklar, Çözümler ve Hayatta Kalma İpuçları<div class="cs-entry__post-meta" ><div class="cs-meta-date">14 Eylül 2025</div></div></a></h2> </div> </div> </div> </article> </div> </section> <div class="cs-subscribe"> <div class="cs-subscribe__content"> <div class="cs-subscribe__header"> <div class="cs-subscribe__heading h2"> E-posta Bülteni </div> <div class="cs-subscribe__subheading h2"> Yazılım Topluluğuna Katılın </div> <div class="cs-subscribe__description"> En son güncellemeleri, yaratıcı ipuçlarını ve özel kaynakları doğrudan e-posta kutunuza alın. Tasarım ve inovasyonun geleceğini birlikte keşfedelim. </div> </div> <form class="cs-subscribe__form" action="https://codesupply.us13.list-manage.com/subscribe/post?u=41845cb8908fb4302a4df512f&id=b5a5e9c757" method="post" target="_blank" novalidate> <div class="cs-form-group cs-subscribe__form-group"> <input type="email" placeholder="Your E-mail" name="EMAIL" required> <button type="submit" value="Abone Ol" aria-label="Abone Ol" name="subscribe"> <span>Abone Ol</span> </button> </div> </form> </div> </div> </div> </div> </main> </div> </div> <footer class="cs-footer" data-scheme="auto" data-l="light" data-d="dark"> <div class="cs-footer__item cs-footer__item-top-bar"> <div class="cs-container"> <div class="cs-footer__item-inner"> <div class="cs-footer__col cs-col-left"> <div class="cs-footer-columns__nav-menu"> <ul id="menu-menu-5" class="cs-footer-columns__nav "><li class="menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-19194 csco-menu-item-style-none"><a href="https://fatihsoysal.com/"><span>Anasayfa</span></a></li> <li class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-11 csco-menu-item-style-none"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/hakkimda/"><span>Hakkımda</span></a></li> <li class="menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-25363 csco-menu-item-style-none"><a href="#"><span>Eğitimler</span></a></li> <li class="menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-30019 csco-menu-item-style-none"><a href="#"><span>Makaleler</span></a></li> <li class="menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-home menu-item-69 csco-menu-item-style-none"><a href="https://fatihsoysal.com/blog"><span>Blog</span></a></li> <li class="menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-35075 csco-menu-item-style-none"><a href="#"><span>Kategoriler</span></a></li> <li class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-257 csco-menu-item-style-none"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/iletisim/"><span>Bana Ulaşın</span></a></li> </ul> </div> </div> <div class="cs-footer__col cs-col-right"> <div class="cs-social"> <a class="cs-social__link" href="https://www.linkedin.com/in/fatihsoysal/" target="_blank" title="Linkedin"> <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20"><path d="M16.8169 2.00011H3.1831C3.02984 1.998 2.87767 2.02591 2.73526 2.08226C2.59286 2.13861 2.46302 2.22229 2.35316 2.32852C2.24329 2.43475 2.15556 2.56145 2.09496 2.70139C2.03437 2.84133 2.0021 2.99176 2 3.1441V16.8559C2.0021 17.0082 2.03437 17.1587 2.09496 17.2986C2.15556 17.4385 2.24329 17.5653 2.35316 17.6715C2.46302 17.7777 2.59286 17.8614 2.73526 17.9177C2.87767 17.9741 3.02984 18.002 3.1831 17.9999H16.8169C16.9702 18.002 17.1223 17.9741 17.2647 17.9177C17.4071 17.8614 17.537 17.7777 17.6468 17.6715C17.7567 17.5653 17.8444 17.4385 17.905 17.2986C17.9656 17.1587 17.9979 17.0082 18 16.8559V3.1441C17.9979 2.99176 17.9656 2.84133 17.905 2.70139C17.8444 2.56145 17.7567 2.43475 17.6468 2.32852C17.537 2.22229 17.4071 2.13861 17.2647 2.08226C17.1223 2.02591 16.9702 1.998 16.8169 2.00011ZM6.85312 15.3919H4.43863V8.19203H6.85312V15.3919ZM5.64588 7.18404C5.31289 7.18404 4.99354 7.05256 4.75808 6.81851C4.52262 6.58447 4.39034 6.26704 4.39034 5.93606C4.39034 5.60507 4.52262 5.28764 4.75808 5.0536C4.99354 4.81956 5.31289 4.68807 5.64588 4.68807C5.82269 4.66814 6.00175 4.68556 6.17133 4.73918C6.3409 4.7928 6.49717 4.88142 6.6299 4.99924C6.76264 5.11706 6.86883 5.26141 6.94155 5.42285C7.01426 5.58429 7.05185 5.75918 7.05185 5.93606C7.05185 6.11294 7.01426 6.28782 6.94155 6.44926C6.86883 6.6107 6.76264 6.75506 6.6299 6.87287C6.49717 6.99069 6.3409 7.07931 6.17133 7.13293C6.00175 7.18656 5.82269 7.20397 5.64588 7.18404ZM15.5614 15.3919H13.1469V11.528C13.1469 10.56 12.8008 9.928 11.9235 9.928C11.652 9.92998 11.3877 10.0146 11.1661 10.1705C10.9445 10.3264 10.7762 10.5461 10.6841 10.8C10.6211 10.988 10.5938 11.186 10.6036 11.384V15.3839H8.18913V8.18402H10.6036V9.20001C10.823 8.8217 11.142 8.51004 11.5263 8.29859C11.9106 8.08713 12.3457 7.98391 12.7847 8.00003C14.3944 8.00003 15.5614 9.03201 15.5614 11.248V15.3919Z"/></svg> </a> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="cs-footer__item cs-footer__item-bottom-bar"> <div class="cs-container"> <div class="cs-footer__item-inner"> <div class="cs-footer__col cs-col-left"> <div class="cs-footer__nav-menu"> <ul id="menu-footer" class="cs-footer__nav "><li id="menu-item-39737" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39737"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/ai/"><span>AI</span></a></li> <li id="menu-item-39739" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39739"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/akademik-ve-bilimsel/"><span>Akademik ve Bilimsel</span></a></li> <li id="menu-item-39740" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39740"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/angular/"><span>Angular</span></a></li> <li id="menu-item-39741" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39741"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/aws/"><span>AWS</span></a></li> <li id="menu-item-39742" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39742"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/azure/"><span>Azure</span></a></li> <li id="menu-item-39743" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39743"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/bash/"><span>Bash</span></a></li> <li id="menu-item-39745" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39745"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/c-2/"><span>C++</span></a></li> <li id="menu-item-39746" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39746"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/cloud/"><span>Cloud</span></a></li> <li id="menu-item-39748" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39748"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/devops/"><span>Devops</span></a></li> <li id="menu-item-39749" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39749"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/docker/"><span>Docker</span></a></li> <li id="menu-item-39750" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39750"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/dusunsel-ve-kisisel/"><span>Düşünsel ve Kişisel</span></a></li> <li id="menu-item-39751" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39751"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/egitim/"><span>Eğitim</span></a></li> <li id="menu-item-39752" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39752"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/flutter/"><span>Flutter</span></a></li> <li id="menu-item-39754" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category current-post-ancestor current-menu-parent current-post-parent menu-item-39754"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/genel/"><span>Genel</span></a></li> <li id="menu-item-39755" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39755"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/git/"><span>Git</span></a></li> <li id="menu-item-39758" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39758"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/is-dunyasi/"><span>İş Dünyası</span></a></li> <li id="menu-item-39759" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39759"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/java/"><span>Java</span></a></li> <li id="menu-item-39760" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39760"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/kubernetes/"><span>Kubernetes</span></a></li> <li id="menu-item-39761" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39761"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/mobile/"><span>Mobile</span></a></li> <li id="menu-item-39762" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39762"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/mongodb/"><span>MongoDB</span></a></li> <li id="menu-item-39763" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39763"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/mvc/"><span>MVC</span></a></li> <li id="menu-item-39764" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39764"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/nextjs/"><span>NextJS</span></a></li> <li id="menu-item-39765" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39765"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/nginx/"><span>Nginx</span></a></li> <li id="menu-item-39766" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39766"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/powershell/"><span>PowerShell</span></a></li> <li id="menu-item-39767" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39767"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/programming-patterns/"><span>Programming Patterns</span></a></li> <li id="menu-item-39768" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39768"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/python/"><span>Python</span></a></li> <li id="menu-item-39769" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39769"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/redis/"><span>Redis</span></a></li> <li id="menu-item-39770" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39770"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/sed/"><span>Sed</span></a></li> <li id="menu-item-39771" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39771"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/server/"><span>Server</span></a></li> <li id="menu-item-39772" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39772"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/yazilim/net/"><span>.NET</span></a></li> <li id="menu-item-39773" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39773"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/yazilim/ajax/"><span>AJAX</span></a></li> <li id="menu-item-39774" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39774"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/yazilim/asp-net/"><span>ASP.NET</span></a></li> <li id="menu-item-39775" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39775"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/yazilim/c/"><span>C#</span></a></li> <li id="menu-item-39776" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39776"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/yazilim/css3-html5/"><span>CSS3 – HTML5</span></a></li> <li id="menu-item-39777" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39777"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/yazilim/java-android-development/"><span>JAVA – Android</span></a></li> <li id="menu-item-39778" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39778"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/yazilim/javascript/"><span>Javascript</span></a></li> <li id="menu-item-39779" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39779"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/yazilim/linux/"><span>Linux</span></a></li> <li id="menu-item-39780" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39780"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/yazilim/php/"><span>PHP</span></a></li> <li id="menu-item-39781" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39781"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/yazilim/javascript/jquery/"><span>jQuery</span></a></li> <li id="menu-item-39782" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39782"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/yazilim/javascript/node-js/"><span>Node.js</span></a></li> <li id="menu-item-39783" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39783"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/yazilim/javascript/react/"><span>React</span></a></li> <li id="menu-item-39784" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39784"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/yazilim/sql/ms-sql-server/"><span>MS SQL Server</span></a></li> <li id="menu-item-39785" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39785"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/yazilim/sql/mysql/"><span>MySQL</span></a></li> <li id="menu-item-39786" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-39786"><a href="https://fatihsoysal.com/blog/category/yazilim/sql/postgresql/"><span>PostgreSQL</span></a></li> </ul> </div> </div> <div class="cs-footer__col cs-col-right"> <div class="cs-footer__copyright"> © 2026 Fatih Soysal 💻🚀 All rights reserved. Built with passion & caffeine ☕ </div> </div> </div> </div> </div> </footer> <button class="cs-scroll-top" role="button" aria-label="Scroll to top button"> <i class="cs-icon cs-icon-chevron-up"></i> <div class="cs-scroll-top-border"> <svg width="52" height="52" viewBox="0 0 52 52"> <path d="M26,2 a24,24 0 0,1 0,48 a24,24 0 0,1 0,-48" style="stroke-width: 2; fill: none;"></path> </svg> </div> <div class="cs-scroll-top-progress"> <svg width="52" height="52" viewBox="0 0 52 52"> <path d="M26,2 a24,24 0 0,1 0,48 a24,24 0 0,1 0,-48" style="stroke-width: 2; fill: none;"></path> </svg> </div> </button> <script type="text/javascript"> var CF7AppsLoadhCaptcha = function() { var hcaptcha = document.querySelectorAll( '.h-captcha' ); for (var i = 0; i < hcaptcha.length; i++) { hcaptcha[i].setAttribute( 'data-sitekey', '' ); hcaptcha[i].setAttribute( 'data-callback', 'cf7apps_hcaptcha_callback' ); } }; </script> <script src="https://js.hcaptcha.com/1/api.js?onload=CF7AppsLoadhCaptcha" async defer ></script> <script> const lazyloadRunObserver = () => { const lazyloadBackgrounds = document.querySelectorAll( `.e-con.e-parent:not(.e-lazyloaded)` ); const lazyloadBackgroundObserver = new IntersectionObserver( ( entries ) => { entries.forEach( ( entry ) => { if ( entry.isIntersecting ) { let lazyloadBackground = entry.target; if( lazyloadBackground ) { lazyloadBackground.classList.add( 'e-lazyloaded' ); } lazyloadBackgroundObserver.unobserve( entry.target ); } }); }, { rootMargin: '200px 0px 200px 0px' } ); lazyloadBackgrounds.forEach( ( lazyloadBackground ) => { lazyloadBackgroundObserver.observe( lazyloadBackground ); } ); }; const events = [ 'DOMContentLoaded', 'elementor/lazyload/observe', ]; events.forEach( ( event ) => { document.addEventListener( event, lazyloadRunObserver ); } ); </script> <script src="https://fatihsoysal.com/blog/wp-content/plugins/embed-any-document/js/pdfobject.min.js?ver=2.7.12" id="awsm-ead-pdf-object-js"></script> <script id="awsm-ead-public-js-extra"> var eadPublic = []; </script> <script src="https://fatihsoysal.com/blog/wp-content/plugins/embed-any-document/js/embed-public.min.js?ver=2.7.12" id="awsm-ead-public-js"></script> <script src="https://fatihsoysal.com/blog/wp-includes/js/dist/hooks.min.js?ver=4d63a3d491d11ffd8ac6" id="wp-hooks-js"></script> <script src="https://fatihsoysal.com/blog/wp-includes/js/dist/i18n.min.js?ver=5e580eb46a90c2b997e6" id="wp-i18n-js"></script> <script id="wp-i18n-js-after"> wp.i18n.setLocaleData( { 'text direction\u0004ltr': [ 'ltr' ] } ); </script> <script src="https://fatihsoysal.com/blog/wp-content/plugins/contact-form-7/includes/swv/js/index.js?ver=6.1.5" id="swv-js"></script> <script id="contact-form-7-js-translations"> ( function( domain, translations ) { var localeData = translations.locale_data[ domain ] || translations.locale_data.messages; localeData[""].domain = domain; wp.i18n.setLocaleData( localeData, domain ); } )( "contact-form-7", {"translation-revision-date":"2026-01-19 21:19:08+0000","generator":"GlotPress\/4.0.3","domain":"messages","locale_data":{"messages":{"":{"domain":"messages","plural-forms":"nplurals=2; plural=n > 1;","lang":"tr"},"This contact form is placed in the wrong place.":["Bu ileti\u015fim formu yanl\u0131\u015f yere yerle\u015ftirilmi\u015f."],"Error:":["Hata:"]}},"comment":{"reference":"includes\/js\/index.js"}} ); </script> <script id="contact-form-7-js-before"> var wpcf7 = { "api": { "root": "https:\/\/fatihsoysal.com\/blog\/wp-json\/", "namespace": "contact-form-7\/v1" } }; </script> <script src="https://fatihsoysal.com/blog/wp-content/plugins/contact-form-7/includes/js/index.js?ver=6.1.5" id="contact-form-7-js"></script> <script src="https://fatihsoysal.com/blog/wp-includes/js/imagesloaded.min.js?ver=5.0.0" id="imagesloaded-js"></script> <script src="https://fatihsoysal.com/blog/wp-content/plugins/sight/render/js/jquery.magnific-popup.min.js?ver=1777452259" id="magnific-popup-js"></script> <script id="sight-block-script-js-extra"> var sight_lightbox_localize = {"text_previous":"Previous","text_next":"Next","text_close":"Close","text_loading":"Loading","text_counter":"of"}; </script> <script src="https://fatihsoysal.com/blog/wp-content/plugins/sight/render/js/sight.js?ver=1777452259" id="sight-block-script-js"></script> <script src="https://fatihsoysal.com/blog/wp-content/plugins/easy-syntax-highlighter/assets/js/highlight.min.js?ver=11.9.0" id="esh-highlight-js-js"></script> <script id="esh-highlight-js-js-after"> document.addEventListener("DOMContentLoaded", () => { hljs.highlightAll(); }); </script> <script id="esh-frontend-js-extra"> var esh_i18n = {"copied":"\u5df2\u590d\u5236\uff01","copy_failed":"\u590d\u5236\u5931\u8d25"}; </script> <script src="https://fatihsoysal.com/blog/wp-content/plugins/easy-syntax-highlighter/assets/js/frontend.js?ver=2.0.0" id="esh-frontend-js"></script> <script src="https://www.google.com/recaptcha/api.js?render=6Lfq6JMsAAAAAFwFocaWCzv-A3znzOaIyo9ACOYg&ver=3.0" id="google-recaptcha-js"></script> <script src="https://fatihsoysal.com/blog/wp-includes/js/dist/vendor/wp-polyfill.min.js?ver=3.15.0" id="wp-polyfill-js"></script> <script id="wpcf7-recaptcha-js-before"> var wpcf7_recaptcha = { "sitekey": "6Lfq6JMsAAAAAFwFocaWCzv-A3znzOaIyo9ACOYg", "actions": { "homepage": "homepage", "contactform": "contactform" } }; </script> <script src="https://fatihsoysal.com/blog/wp-content/plugins/contact-form-7/modules/recaptcha/index.js?ver=6.1.5" id="wpcf7-recaptcha-js"></script> <script id="csco-scripts-js-extra"> var csLocalize = {"siteSchemeMode":"system","siteSchemeToogle":"1","shareCopiedText":"URL copied","subscribeProcess":"Processing your subscription...","subscribeSuccess":"Thank you for subscribing!","subscribeError":"Form submission error"}; </script> <script src="https://fatihsoysal.com/blog/wp-content/themes/intro/assets/js/scripts.js?ver=6.7.11" id="csco-scripts-js"></script> <script src="https://fatihsoysal.com/blog/wp-content/themes/intro/assets/static/js/comment-reply.js?ver=6.7.11" id="csco-comment-reply-js"></script> <script defer src="https://fatihsoysal.com/blog/wp-content/plugins/akismet/_inc/akismet-frontend.js?ver=1777452205" id="akismet-frontend-js"></script> </div> </body> </html>